Jam 46 vjeç, i martuar dhe baba i dy fëmijëve. Jetoj në Kumanovë dhe punoj në një kompani private. Babai im, 78-vjeçari Rexhep, ka qenë gjithmonë njeriu që më ka qëndruar pranë në ditët më të vështira. Kur isha i vogël, punonte dy punë që të më siguronte shkollimin. Por para një viti mora një vendim ndaj tij për të cilin ende më vjen turp.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Nëna ime ndërroi jetë para katër vitesh. Pas vdekjes së saj, babai mbeti vetëm në shtëpinë tonë të vjetër në fshat. E vizitoja shpesh, por e shihja që po bëhej gjithnjë e më i vetmuar. Një ditë i propozova të vinte të jetonte me mua, gruan dhe dy fëmijët tanë. Ai fillimisht nuk pranoi, sepse nuk donte të na pengonte. Por unë këmbëngula dhe më në fund erdhi.

Muajt e parë shkuan shumë mirë. Babai ulej në ballkon, lexonte gazetën dhe i priste nipërit kur ktheheshin nga shkolla. Djali im i vogël, Ardiani, ishte veçanërisht i lidhur me të. Shpesh rrinin bashkë dhe gjyshi i tregonte histori nga koha kur ishte i ri. Por dalëngadalë filluan disa mosmarrëveshje. Babai zgjohej shumë herët, ndizte televizorin dhe ndonjëherë harronte t’i fikte dritat ose të mbyllte derën e ballkonit.

Gruaja ime, Vjollca, filloi të ankohej se nuk kishim më privatësi. Unë përpiqesha t’i qetësoja të dy, por edhe vetë ndihesha i lodhur pas punës. Një ditë erdhën disa të afërm për darkë. Gjatë bisedës, njëri nga kushërinjtë më tha se nuk ishte e drejtë të mbaja gjithë përgjegjësinë për babanë. Një tjetër më sugjeroi ta ktheja në shtëpinë e fshatit dhe t’i siguroja dikë që ta kontrollonte herë pas here.

Në fillim nuk doja ta dëgjoja atë ide. Por sa më shumë e përsërisnin të afërmit, aq më shumë fillova ta konsideroja si zgjidhje. I thosha vetes se babai kishte jetuar gjithë jetën në fshat dhe ndoshta do të ishte më i qetë atje. Në të vërtetë, po përpiqesha të justifikoja një vendim që do të na e bënte jetën më të lehtë neve. Nuk e pyeta asnjëherë babanë se çfarë dëshironte ai.

Një mbrëmje u ula pranë tij dhe i thashë se kishte ardhur koha të kthehej në shtëpinë e vjetër. Ai e uli gazetën dhe më shikoi gjatë. “Bir, a kam bërë diçka gabim?”, më pyeti. I thashë se jo, por se banesa jonë ishte e vogël dhe të gjithë kishim nevojë për hapësirë. Atëherë më tha me një zë që mezi e dëgjova: “Kur ishe ti i vogël, ne ishim pesë veta në dy dhoma. Nuk më dukej kurrë se zije shumë vend.”

Ato fjalë më prekën, por nuk ndryshova mendje. Të nesërmen i përgatita valixhen dhe e çova në fshat. Shtëpia ishte e pastër dhe kishte ngrohje, por babai dukej shumë i trishtuar. Para se të largohesha, më pyeti: “Po kur të më marrë malli për ju, a mund të vij përsëri?” Iu përgjigja se mund të na vizitonte kur të donte. Por në sytë e tij pashë se e kishte kuptuar që nuk ishte më i mirëpritur të jetonte me ne.

Kaluan disa ditë dhe në shtëpi u kthye qetësia. Nuk kishte më televizor të ndezur herët dhe askush nuk ankohej për zakonet e babait. Megjithatë, diçka kishte ndryshuar te Ardiani, djali im 11-vjeçar. Ai nuk fliste shumë dhe shpesh më pyeste kur do të shkonim ta vizitonim gjyshin. Një pasdite e gjeta në dhomën e tij duke palosur një batanije të vjetër. E kishte ndarë me kujdes në dy pjesë të barabarta.

E pyeta pse po e paloste në atë mënyrë. Ai më tha se gjysmën do t’ia çonim gjyshit, sepse në fshat bënte ftohtë. Pastaj më shikoi dhe tha: “Gjysmën tjetër dua ta ruaj për ty, babi.” Fillimisht qesha dhe e pyeta përse më duhej mua. Ardiani u përgjigj me shumë seriozitet: “Që kur të plakesh dhe të mos kesh më vend në shtëpinë time, të kesh të paktën një batanije për ta marrë me vete.”

Mbeta i ngrirë. Djali im nuk po përpiqej të më lëndonte. Ai thjesht kishte kuptuar nga veprimet e mia se, kur prindërit plaken, fëmijët mund t’i largojnë nga shtëpia. Pastaj më pyeti: “Babi, po kur të plakesh ti, ku do të shkosh?” Nuk dija çfarë t’i përgjigjesha. M’u kujtuan duart e babait, vitet e punës, sakrificat e tij dhe fytyra e trishtuar kur e lashë vetëm në fshat. Atë mbrëmje nuk arrita të flija.

Të nesërmen mora gruan dhe fëmijët dhe shkuam në fshat. Babai ishte ulur pranë dritares, me një filxhan çaji përpara. Kur na pa, fytyra iu ndriçua. U ula pranë tij dhe i kërkova falje. I thashë se kisha gabuar duke marrë një vendim për jetën e tij pa e dëgjuar. Pastaj e pyeta ku dëshironte të jetonte. Babai më tha se do të donte të qëndronte pranë nesh, por nuk dëshironte të ishte shkak për grindje. Biseduam gjatë dhe vendosëm të organizonim më mirë hapësirën dhe përgjegjësitë në shtëpi.

Sot babai jeton përsëri me ne. Kemi rregulluar një dhomë të vogël ku ai mund të pushojë i qetë, ndërsa kemi vendosur disa rregulla që na ndihmojnë të gjithëve. Nuk pretendoj se çdo ditë është e lehtë, por tani flasim për problemet në vend që ta bëjmë babanë të ndihet fajtor për to. Ardiani vazhdon ta mbajë batanijen e vjetër në dollapin e tij. Sa herë e shoh, më kujtohet se fëmijët nuk mësojnë vetëm nga këshillat tona, por edhe nga mënyra si i trajtojmë njerëzit. Unë mendova se po e mësoja babanë të jetonte pa mua, por në fund ishte djali im ai që më mësoi si të isha një bir më i mirë.