Jam 34 vjeçe dhe jetoj në Prizren. Babai im, 67-vjeçari Sylejman, ka qenë gjithmonë një njeri i heshtur. Kur isha fëmijë, rrallë e shihja të qeshte dhe pothuajse kurrë nuk më përqafonte. Nëna ime ndërroi jetë kur unë isha vetëm 14 vjeçe. Që nga ajo ditë, babai u bë edhe më i mbyllur. Ai punonte si këpucar në një punishte të vogël, ndërsa unë u rrita duke menduar se ai nuk dinte si të tregonte dashuri.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Në shkollë shihja baballarët e shoqeve që vinin në mbledhje, në koncerte dhe në festa. Babai im pothuajse nuk vinte kurrë. Kur merrja nota të mira, më thoshte vetëm të vazhdoja të mësoja. Kur fitova një konkurs vizatimi, i tregova me gëzim, por ai vetëm buzëqeshi dhe më pyeti nëse i kisha përfunduar detyrat. Mendoja se nuk ishte krenar për mua. Nuk e dija sa shumë më lëndonte ajo heshtje derisa u rrita.

Pas shkollës së mesme, u regjistrova në universitet në Prishtinë. Ishte një periudhë e vështirë financiarisht. Një pjesë të shpenzimeve i mbuloja me punë gjatë fundjavave, ndërsa babai më dërgonte para çdo muaj. Shpesh më thoshte se kishte kursyer mjaftueshëm dhe se nuk duhej të shqetësohesha për të. Megjithatë, nuk vinte pothuajse kurrë të më vizitonte. Edhe ditën e diplomimit mungoi, duke më thënë se kishte shumë punë në punishte.

Me kalimin e viteve, u bëra dizajnere grafike dhe fillova të punoja për një kompani në Prishtinë. U martova dhe krijova familjen time. Marrëdhënia me babanë mbeti e ftohtë. E vizitoja për festa dhe herë pas here gjatë fundjavës, por nuk bisedonim gjatë. Ai më pyeste për punën, shëndetin dhe fëmijët. Unë përgjigjesha shkurt. Ndonjëherë më dukej se gjithë jetën kisha pritur një fjalë dashurie që ai nuk dinte ta thoshte.

Një të diel shkova në Prizren për ta vizituar. Gjatë bisedës i tregova se dëshiroja të hapja studion time të dizajnit dhe se po mendoja të merrja kredi. Babai më këshilloi të mos nxitoja dhe të kisha kujdes me borxhet. Unë u nervozova, sepse mendova se përsëri nuk më besonte. Ai vazhdoi të më këshillonte të prisja edhe disa muaj. Atëherë shpërtheva dhe i thashë se nuk kisha nevojë për mendimin e tij.

“Ti nuk ke bërë asgjë për mua!”, i thashë me zë të lartë. “Gjithçka e kam arritur vetë. Asnjëherë nuk më ke mbështetur si baballarët e tjerë!” Sylejmani mbeti i heshtur. Për një çast mendova se do të zemërohej, por ai vetëm më shikoi me sy të lodhur. Pastaj uli kokën dhe tha: “Ndoshta një ditë do të më kuptosh, bijë.” Unë mora çantën dhe dola nga shtëpia pa e përshëndetur.

Të nesërmen në mëngjes më telefonoi fqinji ynë i vjetër, 73-vjeçari Qazim. Ai kishte qenë mik i babait për shumë vite dhe jetonte pranë nesh që nga fëmijëria ime. Më tha se donte të më takonte për një kafe. Kur mbërrita, më pyeti nëse isha zënë me babanë. U turpërova, por pranova. Ai më tregoi se kishte dëgjuar një pjesë të debatit nga oborri. Pastaj më tha se kishte ardhur koha të më tregonte diçka që unë nuk e dija.

Qazimi më shpjegoi se, pas vdekjes së nënës, babai kishte marrë edhe një punë të dytë. Ditën punonte në punishten e këpucëve, ndërsa natën pastronte një furrë të madhe buke, pasi punonjësit përfundonin prodhimin. Për vite të tëra flinte vetëm katër ose pesë orë. Në mëngjes kthehej në shtëpi, më përgatiste mëngjesin dhe pastaj shkonte përsëri në punishte. Këtë ritëm e kishte mbajtur, me ndërprerje të shkurtra, për gati njëzet vite.

Nuk mund t’u besoja veshëve. E pyeta Qazimin pse babai nuk ma kishte treguar kurrë. Ai më tha se Sylejmani nuk dëshironte të ndihesha fajtore për sakrificat e tij. Paratë e punës së natës i përdorte për librat, rrobat dhe më vonë për shpenzimet e universitetit. Qazimi më tregoi edhe se ditën e diplomimit tim babai kishte përfunduar në ambulancë nga lodhja dhe dhimbjet e shpinës. Kishte kërkuar që të mos më njoftonin, sepse nuk donte të ma prishte ditën më të rëndësishme të studimeve.

Pastaj fqinji më tregoi edhe diçka tjetër. Babai e kishte mbyllur punishten e vet para tre vitesh, jo sepse nuk donte më të punonte, por sepse dhimbjet e shpinës ishin bërë të padurueshme. Megjithatë, ai kishte vazhduar të ruante një pjesë të kursimeve për rastet kur unë mund të kisha nevojë. Qazimi më tha se babai fliste shpesh për punën time dhe u tregonte me krenari të njohurve se vajza e tij ishte bërë dizajnere. Ai nuk dinte t’ia shprehte vajzës së vet, por ishte krenar për të.

U ngrita menjëherë dhe shkova te shtëpia e babait. E gjeta në oborr, duke pastruar disa këpucë të vjetra. U ula pranë tij dhe fillova të qaj. I kërkova falje për fjalët që i kisha thënë një ditë më parë. Pastaj e pyeta pse më kishte fshehur gjithë ato vite punën e natës. Ai më përqafoi dhe më tha: “Bijë, ti kishe humbur nënën. Nuk doja të mendoje se duhej të mbaje edhe hallet e mia.” I thashë se paratë dhe sakrificat kishin pasur rëndësi, por se mua më kishte munguar shumë edhe përqafimi i tij.

Atë ditë biseduam për orë të tëra. Babai pranoi se kishte gabuar duke menduar se mjaftonte vetëm të siguronte jetesën time. Më tha se pas vdekjes së nënës kishte qenë aq i frikësuar dhe i lodhur, sa nuk kishte ditur si të fliste për ndjenjat. Unë kuptova se kisha pasur arsye të ndihesha e vetmuar, por jo t’ia mohoja gjithë mundin. Sot takohemi më shpesh dhe flasim më hapur. Kur hapa studion time të vogël disa muaj më vonë, babai ishte mysafiri i parë. Këtë herë, para të gjithëve, më tha se ishte krenar për mua. Dhe unë e përqafova pa pritur asnjë fjalë tjetër.