Dokumentari “1200 shqiptarë VS 5400 serbë”, pjesë e ciklit investigativ “Gjurmë Shqiptare” në Top Channel, i realizuar nga gazetari Marin Mema, trajton një nga përplasjet e para të armatosura në periudhën pas formimit të shtetit shqiptar.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Sipas dokumentarit, ngjarja vendoset në vitin 1921, në një periudhë kur Albania përballej me sfida të mëdha për konsolidimin e kufijve të saj shtetërorë.

Në këtë kontekst, ushtria e atëhershme e Serbia ndërmerr një ofensivë drejt zonave verilindore të territorit shqiptar, me synime të avancimit strategjik.

Dokumentari thekson se përplasja kulmon në zonën e Qafës së Gëlqeres, një pikë strategjike pranë zonës malore të Lura.

Sipas rrëfimit të paraqitur, forcat vendase shqiptare përbëheshin nga rreth 1,200 luftëtarë dhe vullnetarë të zonës, të organizuar në mënyrë spontane për mbrojtjen e territorit.

Në anën tjetër, përballja thuhet se ishte me një forcë më të madhe numerikisht, rreth 5,400 ushtarë të rregullt serbë, të pajisur me armatim më të avancuar.

Një nga temat kryesore të dokumentarit është mënyra se si terreni malor u shfrytëzua nga vendasit për të kompensuar disavantazhin numerik dhe teknik.

Gjithashtu, trajtohen dëshmi historike dhe rrëfime të transmetuara brez pas brezi, të cilat sipas autorëve ndihmojnë në rindërtimin e ngjarjes.

Dokumentari e paraqet këtë përballje si një episod të rëndësishëm të rezistencës lokale kundër përpjekjeve për zgjerim territorial në periudhën pas Luftës së Parë Botërore.

Një tjetër aspekt i trajtuar është mungesa e pasqyrimit të plotë të kësaj ngjarjeje në historiografinë zyrtare, sipas këndvështrimit të autorit.

Përmes analizës dhe materialeve të mbledhura, theksohet roli i komuniteteve lokale në mbrojtjen e kufijve të sapoformuar të shtetit shqiptar.

Në përfundim, dokumentari synon të sjellë në vëmendje një episod të diskutueshëm historik, duke nxitur debat mbi mënyrën se si interpretohen dhe ruhen ngjarjet e periudhës së formimit të shtetit modern shqiptar.