Author: admin

-Në kohën e diktaturës së Enver Hoxhës, shumë gjëra që sot i marrim si të zakonshme – si një pije e gazuar apo një palë xhinse – ishin të ndaluara dhe konsideroheshin “rrezik për rendin shoqëror”. Por pse pikërisht Coca-Cola dhe xhinset blu? Historia pas këtyre ndalimeve është më e thellë sesa mendoni.

Coca-Cola nuk ishte thjesht një pije për regjimin komunist – ajo simbolizonte kapitalizmin amerikan. Enver Hoxha e shihte atë si “helmin ideologjik” që do të ndotëte mendjen e rinisë shqiptare dhe do të sillte me vete dashurinë për Perëndimin. Prandaj, ndalimi i saj nuk ishte thjesht ekonomik, por një akt ideologjik.

Xhinset blu? Ato përfaqësonin rebelimin, kulturën e rinisë së lirë, ndikimin e muzikës rock, filmat e huaj dhe “degjenerimin moral” që sipas regjimit komunist vinte nga Perëndimi. Enveri nuk donte që rinia shqiptare të ndiqte modelet amerikane si James Dean apo Elvis Presley, të cilët ishin idhuj të të rinjve në gjithë botën.

Në Shqipëri, edhe flokët e gjatë për meshkujt ishin të ndaluar – përfytyro tani një djalë me xhinse, Coca-Cola në dorë dhe flokë të gjatë! Për regjimin, ai ishte rrezik publik. Njerëzit që kapeshin me veshje të tilla ndaloheshin nga Sigurimi i Shtetit, merreshin në pyetje dhe shpesh përfundonin në burg apo internim.

Në vitet ‘70-‘80, Shqipëria ishte një nga vendet më të izoluara në botë. Nuk kishte reklama, nuk kishte kompani të huaja dhe as produkte që nuk ishin “të aprovuara” nga Partia. Edhe një bluzë me mbishkrim në anglisht mund të quhej veprim armiqësor ndaj shtetit.

Për të ndaluar ndikimet perëndimore, Enver Hoxha filloi një fushatë të ashpër kundër çdo gjëje “të importuar nga kultura e huaj”. Kinematë u pastruan nga filmat amerikanë, librat e huaj u censuruan dhe ushtria e kontrollit ideologjik punonte çdo ditë për të gjetur “elementët e rrezikshëm”.

Në shkolla dhe institucione, mësuesit dhe edukatorët i mësonin fëmijët se Coca-Cola ishte simboli i shfrytëzimit kapitalist dhe se rinia e Perëndimit ishte e shthurur për shkak të modës dhe xhinseve. U krijua një brez i tërë që nuk kishte parë asnjëherë një kanaçe Coca-Cola me sy.

Kur ndonjë shqiptar kthehej nga jashtë, për shembull nga ndonjë punëtor emigrant në Jugosllavi apo ndonjë vizitë zyrtare jashtë shtetit, kontrollohej deri në fund për të mos futur ndonjë “objekt të huaj” që mund të influenconte kulturën shqiptare. Xhinset ishin ndër sendet më të kontrolluara në doganë.

Ky izolim ekstrem nuk ishte vetëm për të mbrojtur ekonominë, por për të mbrojtur ideologjinë. Enver Hoxha besonte se çdo detaj i vogël, që nga veshja e deri te pijet, ndikon te mendja e njeriut. Ai donte një shoqëri uniforme, pa ndikime të jashtme, ku çdo individ i nënshtrohej vijës së Partisë.

Pas vdekjes së Enverit dhe rënies së regjimit, kur shqiptarët u përballën për herë të parë me Coca-Cola dhe xhinse blu, shumë e panë atë si simbol të lirisë – jo për shijen apo pamjen, por sepse ishte diçka që u ishte mohuar për dekada me radhë.

Christopher Hill, ish-diplomat amerikan që shërbeu në Kosovë gjatë viteve 1998-1999, po vazhdon dëshminë e tij në Hagë në mbrojtje të ish-Presidentit Hashim Thaçi.

Ai tregoi një episod nga një vizitë në Likoc, ku situata ishte e rëndë, por qëllimi ishte takimi me përfaqësues të UÇK-së për të diskutuar rreth planit të Grupit të Kontaktit.

Hill theksoi se ishte i interesuar të gjente njerëz që mund të merrnin pjesë në negociata. Ata kishin rrezikuar shumë për të arritur tek një person që u ishte thënë se mund të fliste në emër të UÇK-së.

Ai u shpreh se kishte frustrim, pasi LDK kishte monopol dhe nuk përfaqësonte të gjitha pikëpamjet në Kosovë, ndërsa grupe të tjera dëshironin një përfshirje më të gjerë në vendimmarrje.

Sipas Hill, sfida kryesore ishte krijimi i një ekipi negociues që përfaqësonte të gjitha palët dhe që mund të diskutonte për dokumentin e propozuar.

Ai tha se nuk besonte se ekzistonte realisht një Shtab i Përgjithshëm i UÇK-së, por më shumë një përpjekje për të krijuar përshtypjen e një ushtrie të organizuar me hierarki të qartë.

Sipas tij, UÇK po mundohej të tregonte se kishte struktura politike e ushtarake të rregullta, por në praktikë nuk merrej asgjë konkrete prej tyre, gjë që ishte shkurajuese.

Hill tha se ua kishte bërë të qartë disa personave se kishte frikë se po kërkonin struktura që në fakt nuk ekzistonin.

Ai foli edhe për ambasadorin Gelbard, i cili e kishte cilësuar UÇK-në si organizatë “terroriste”, deklaratë që u diskutua gjerësisht në atë kohë.

U përfol se kjo deklaratë mund të kishte nxitur sulmin e Serbisë ndaj familjes Jashari, megjithëse Hill theksoi se nuk kishte prova për një lidhje të drejtpërdrejtë.

Ai shtoi se pas masakrës në Prekaz, qëndrimi i Gelbard ndaj Serbisë u ashpërsua dhe pati përplasje të forta me Millosheviqin, i cili më pas refuzoi të takohej me të.

Hill foli edhe për takimin e Ibrahim Rugovës me Millosheviqin, duke thënë se ky takim e dëmtoi Rugovën, pasi shumë njerëz në Kosovë nuk besonin se një takim i tillë mund të sillte përfitime dhe mendimi kritik ndaj Rugovës po rritej.

Procesi i numërimit të votave në Mitrovicën e Jugut është ndërprerë pas raportimeve për parregullsi serioze.

Sipas burimeve të Nacionale, prokurori Shpëtim Peci kishte kërkuar që numërimi të vazhdonte, por komisionerët dhe vëzhguesit e kundërshtuan këtë vendim.

Pas situatës së tensionuar, në Qendrën e Numërimit mbërriti edhe kryeprokurori për të parë gjendjen nga afër.

Ndërprerja erdhi pasi u dyshua se disa fletëvotime mund të jenë të parregullta.

Pamjet e siguruara nga mediat tregojnë fletëvotime që nuk kanë numrat serikë që përputhen me qendrën përkatëse të votimit.

Punonjësit në terren raportuan se janë identifikuar mbi 20 raste të tilla të dyshimta.

Nacionale kërkoi informacione shtesë nga Prokuroria, por nuk ka ende një përgjigje zyrtare.

Më herët, PDK-ja në Mitrovicë kishte akuzuar për “inxhiniering të organizuar zgjedhor”.

Ata pretenduan se disa vendvotime janë lëvizur nga një klasë në tjetrën, duke krijuar konfuzion.

PDK-ja raportoi gjithashtu se janë gjetur fletëvotime me numra serikë që nuk përputhen me vendvotimet.

Sipas Jahir Sumiqit, nga 35 kuti të numëruara, mbi 20 vendvotime kanë pasur lëvizje të dyshimta.

Ai theksoi se situata përbën parregullsi të jashtëzakonshme dhe kërkon hetim të plotë.

Në bregdetin lindor të Mesdheut, nën një diell që nuk njeh stinë, qëndron Famagusta, një qytet që dikur ishte epiqendër turistike që gumëzhinte nga jeta, tingujt e buzukit nëpër taverna apo fëmijët që luanin me kala rëre. Mirëpo sot është katandisur në një qytet fantazmë të denjë për librat e Stephen King apo filmat e Alfred Hitchcock. Për gjysmë shekulli, askush s’ka mundur të hyjë brenda, pasi është konsideruar zonë ushtarake nga turqit. Qyteti mbeti i ngrirë si një kartolinë e harruar dhe si kujtesë e gjallë e një kompromisi të dështuar, e një shteti që nuk u besua kurrë nga vetë njerëzit që e ndërtuan.

 

Në vitin 1960, kur Qiproja fitoi pavarësinë, greko-qipriotët ëndërronin bashkimin me Greqinë, ndërsa turko-qipriotët, një pakicë e frikësuar, kërkonin ndarje. Megjithatë, nëpërmjet Marrëveshjeve të Zyrihut dhe Londrës, u arrit një kompromis i rrallë midis Greqisë, Turqisë dhe Britanisë për një republikë të re konsociative që do të drejtohej njëkohësisht nga grekët dhe turqit qipriotë. Kushtetuta ishte një laborator delikat i shpërndarjes së pushtetit ku kishte një president grek dhe zëvendëspresident turk me të drejtë vetoje, vende të rezervuara (70% për grekët, 30% për turqit), komuna të ndara etnikisht, polici të veçantë dhe madje të drejtë për ndërhyrje nga tre shtetet garantuese.

 

Një përcaktim i kujdesshëm në letër që për të funksionuar kërkonte diçka që asnjë traktat s’e imponon dot, mirëbesimin. Për shumicën greke, ky sistem u bë pengesë për qeverisje; për pakicën turke, ishte mburoja e vetme për të mbijetuar.

 

Në dhjetor të vitit 1963, Presidenti qipriot Makarios (njëherazi kryepeshkopi i kishës) propozoi 13 amendamente kushtetuese për të ulur fuqinë e vetos turke dhe për të bashkuar institucionet e ndara etnikisht. Sipas tij, kjo ishte një përpjekje për ta bërë shtetin më funksional, ndërsa për pakicën turke u lexua si kërcënim. Prandaj këta të fundit zgjodhën bojkotin në shenjë proteste, duke u tërhequr nga institucionet, dhe në vijim shpërtheu dhuna ndër-etnike në Nikozia, por edhe në qytete të tjera të përziera. Në fund të atij dhjetori, një oficer britanik vizatoi me laps vijën e gjelbër që ndau kryeqytetin si një kufi i përkohshëm sigurie, por që u bë i përhershëm.

 

Si reagim ndaj përplasjeve të dhunshme mes komuniteteve, në vitin 1964 Këshilli i Sigurimit i OKB-së krijoi UNFICYP, misionin e paqeruajtjes që ende sot patrullon në ishull dhe kontrollon rreth 3% të territorit, kryesisht zonën tampon ndërmjet veriut e jugut. Ndërkaq qeveria greko-qipriote mori kontrollin e plotë të institucioneve shtetërore, ndërsa turqit qipriotë u strukën në enklava të vogla, të mbrojtura me struktura paralele nga “rojet vullnetare” të rezistencës të mbështetura nga Ankaraja. Qiproja de facto nuk ishte më shtet i përbashkët, por dy realitete rivale brenda një flamuri.

 

Turqia kërcënoi disa herë me ndërhyrje ushtarake por u ndal nga kanosja amerikane. Pas vitit 1968, dhuna u fashit, por ndarja u institucionalizua. Turqit jetonin të izoluar në enklava që mbulonin më pak se 3% të territorit, me ekonomi të mbyllur dhe komunikim minimal me pjesën tjetër. Ishulli jetonte në një status quo të tensionuar, një paqe provizore të garantuar nga kaskat blu, ku çdo ditë dukej si qetësi para stuhisë.

 

Mirëpo në korrik 1974, stuhia shpërtheu. Junta ushtarake e kolonelëve të Athinës organizoi një grusht shteti në Nikozia, rrëzoi presidentin Makarios dhe vendosi në pushtet gazetarin Nikos Sampson, përfaqësues i linjës ekstremiste pro-bashkimit me Greqinë. Pesë ditë më vonë, më 20 korrik, Turqia pushtoi Qipron nën pretekstin e mbrojtjes së pakicës turke dhe në bazë të së drejtës së ndërhyrjes si fuqi garantuese. Në pak javë, 37% e territorit të ishullit ra nën kontrollin e saj; pas një armëpushimi të shkurtër, operacioni i dytë turk (Attila II) e ndau përfundimisht ishullin. Rreth 180 mijë grekë u dëbuan nga veriu, 50 mijë turq u zhvendosën nga jugu, dhe Famagusta u boshatis e u shpall zonë ushtarake. Ishte fundi i shtetit të përbashkët dhe fillimi i Qipros së ndarë njëherë e mirë.

 

Pothuaj gjysmë shekulli më vonë, në një tjetër cep të Ballkanit, Kosova ecën në një fije të ngjashme të hollë midis shumicës së paduruar dhe pakicës së frikësuar. Edhe Kosova jonë është një shtet i lindur nga kompromisi, nën kujdesin e Perëndimit, me plagë që nuk janë shëruar dhe me dy komunitete që nuk i besojnë njëri-tjetrit.

 

Edhe Plani i Ahtisaarit, dokumenti themelor i pavarësisë së vitit 2008 që doli pas negociatave të Vjenës, është, në një mënyrë të ngjashme, pasardhës i Kushtetutës së Qipros së 1960-ës, duke pasur një arkitekturë të mbingarkuar me garanci për pakicën serbe. Aty përfshihen vende të rezervuara në Kuvend, e drejta e vetos për ligjet e interesit vital, decentralizim i skajshëm në nivel komunal, mbrojtje për trashëgiminë e Kishës Ortodokse Serbe dhe lidhje të lejueshme me Beogradin në fusha si arsimi e kultura. Në letër, këto ishin parashikuar si garanci të bashkëjetesës, ndërsa në praktikë janë terren fertil për të kultivuar mosbesim.

 

Në Kosovë, shumë shqiptarë të rreshtuar kryesisht tek Vetëvendosja (por jo vetëm) e shohin këtë “bujari” me të drejta e privilegje si kufizim të sovranitetit; ndërsa serbët e shohin si të vetmen mburojë kundër shumicës. Në thelb, sfida ngelet mosbesimi. Nga njëra anë shqiptarët i tremben ndarjes e autonomisë territoriale, ndërsa serbët zhdukjes së peshës politike. Në Qipro, ky ekuacion përfundoi me tanke; ndërsa në Kosovë, po prodhon bojkot, tension, izolim nga partnerët dhe polarizim të skajshëm të shoqërisë. Në të dyja rastet, shteti ekziston në letër, por jo në ndërgjegjen e përbashkët të elitave përkatëse të dy komuniteteve.

 

Kur ndodhi pushtimi turk i Qipros në korrik 1974, shumë grekë prisnin që Shtetet e Bashkuara, si udhëheqëse e NATO-s dhe “aleate strategjike”, të ndërhynin për ta ndaluar Turqinë dhe për të mbajtur krahun e Greqisë, si çerdhja e qytetërimit perëndimor që ishte. Por SHBA-të, në atë kohë nën administratën e presidentit Nixon dhe sekretarit të shtetit Kissinger, zgjodhën mosndërhyrjen, duke lejuar faktikisht në mënyrë të heshtur që Turqia të realizonte pushtimin e veriut të ishullit.

 

Ky tolerim u përjetua në Greqi si tradhti dhe padrejtësi historike. Në sytë e perëndimorëve, kriza nuk ishte agresion i pastër turk, por pasojë e nacionalizmit grek që kishte shkatërruar bashkëqeverisjen dhe provokuar krizën me ëndrrën e bashkimit kombëtar me Greqinë, e cila arriti pikën e vlimit me grushtin e shtetit të Athinës. Në këtë mënyrë, pushtimi u pranua heshturazi si realitet, dhe një ndarje e paligjshme u bë status quo ndërkombëtare.

 

Këtu lindi edhe anti-amerikanizmi karakteristik modern grek me zhgënjimin se si “djepi i demokracisë” që kishte besuar tek Perëndimi, u braktis në momentin më të vështirë. Kjo ndjesi kolektive u shfaq mandej fuqishëm në protestat kundër bazave amerikane, në politikën e PASOK-ut dhe vazhdon ende sot në retorikën publike.

 

Në fakt, Uashingtoni, Londra dhe NATO zgjodhën realpolitikën, sepse e shihnin krizën jo thjesht si konflikt “moralisht të padrejtë”, por si çështje të stabilitetit gjeopolitik. Ishte pragmatizëm gjakftohtë në një kohë kur Lufta e Ftohtë ishte në kulmin e saj dhe Turqia kishte rëndësi strategjike shumë më të madhe se Greqia për kontrollin e Lindjes së Mesme, Ngushticës së Bosforit dhe kufijve me Bashkimin Sovjetik. Një konflikt i hapur midis Greqisë dhe Turqisë do të dëmtonte gjithë frontin jugor të NATO-s dhe do të dobësonte rëndë bllokun perëndimor. Për këtë arsye, ndërkombëtarët zgjodhën pragmatizmin mbi parimin duke pranuar pushtimin si realitet de facto, me arsyetimin se “grekët e kishin provokuar vetë këtë fatkeqësi”.

 

Me pak fjalë, rasti i Qipros tregon se në sytë e diplomacisë, nuk ndëshkohet domosdoshmërisht agresori, por ai që perceptohet si shkaktari i tensionit. Ky është një mësim i hidhur për çdo vend të vogël si Kosova, që kërkon drejtësi ndërkombëtare e pret trajtim empatik moral.

 

Edhe sot, kur bota e ka vëmendjen tek flakët luftës në Ukrainë dhe Gaza, Kosova vështirë se mund të kërkojë vëmendjen e njëjtë të para çerek shekullit. Ashtu si në Luftën e Ftohtë, kur stabiliteti vlente më shumë se drejtësia, edhe sot toleranca ndaj Serbisë shihet nga perëndimorët si çmimi i qetësisë apo investim gjeopolitik largpamës e jo si padrejtësi ndaj Kosovës.

 

Kur një grup paramilitar serb sulmoi forcat e Kosovës në Banjskë, duke vrarë një polic dhe duke hyrë me arsenal ushtarak përtej kufirit, reagimi ndërkombëtar nuk ishte shpërthim zemërimi ndaj Beogradit, por reagim simetrik, thirrje për “të dyja palët” që të vetëpërmbaheshin, sikur agresioni dhe reagimi të ishin e njëjta gjë. Por ajo simetri, ajo sjellje e ekuilibruar, nuk lindi atë ditë por qe parapërgatitur muaj më parë, me mënyrën se si Kurti vetë kishte shkaktuar dhe mandej keq-menaxhuar tensionet.

 

Vendosja kryeneçe e kryetarëve shqiptarë në komunat veriore pa pjesëmarrje serbe e pa konsultim me partnerët, gjuha ekstremiste e urrejtjes, sabotimi i qëllimshëm i dialogut me veprime populiste, shpërfillja e paralajmërimeve të aleatëve duke i quajtur “naivë”, retorika sfiduese ndaj Brukselit e Washingtonit dhe mungesa e fleksibilitetit në zbatimin e marrëveshjeve të mëparshme, ndërtuan imazhin e një qeverie që preferon përplasjen përkundrejt kompromisit.

 

Në të njëjtën mënyrë u trajtua Kosova edhe një vit më vonë, pas sulmit në infrastrukturën strategjike të Iber-Lepencit. Ashtu si grekët qipriotë më 1974, që u gjykuan jo për atë që pësuan, por për mënyrën si kishin provokuar krizën më herët, edhe sot Kosova rrezikon të shihet përmes një lenteje të padrejtë. Domethënë jo si viktimë e agresionit, por si burim i destabilitetit. Kjo është një nga arsyet pse nga njëra anë Kosova sot është nën sanksione nga BE (përkrah Rusisë e Bjellorusisë) dhe ka pësuar ndërprerje të dialogut strategjik nga SHBA-të, ndërsa nga ana tjetër Serbia konsiderohet mjaftueshëm e besueshme nga evropianët sa t’i ofrohet blerja e avionëve modernë Rafale, ndërsa presidenti Trump e quan në platformën X si “shtet aleat” që mund të strehojë emigrantët ilegal të dëbuar.

 

Në sytë e partnerëve ndërkombëtarë është e qartë se Kurti nuk kërkon zgjidhje, por përplasje; nuk mbron interesin e shtetit, por hesapet e veta meskine elektorale. Madje, edhe pse flet shpesh si viktimë, nëpër botë perceptohet si provokator. Thënë ndryshe, në arenën diplomatike ai duket si njeriu që ka më shumë nevojë për armiq sesa për aleatë, sepse çdo kompromis ia rrëzon mitin e “të papërkulurit” apo të “të paepurit”.

 

Por mësimi nga pësimi i Qipros vlen për gjithë elitën e Kosovës dhe mbarë shoqërinë sepse problemi është më sistemik. Kur shumica ngre zërin kundër padrejtësisë, por nuk denjon të dëgjojë askënd, ajo humb kredibilitetin dhe respektin, pikërisht ato që e mbajnë gjallë partneritetin në arenën ndërkombëtare. Si mund të kërkosh ndihmën e dikujt që vetë e përçmon, duke mos e dëgjuar? Pra sot shoqëria kosovare flet me bindje e plot emocion, por dëgjon pak; dhe në vend që të lexojë sinjalet e partnerëve, i interpreton ato si moskuptim ose fyerje.

 

Natyrisht që Qiproja dhe Kosova nuk janë raste identike, sepse kanë histori, kontekste dhe aktorë krejt të ndryshëm. Mirëpo në vija të trasha, ngjashmëria është e qartë, të dyja janë histori të ndërtuara mbi mosbesim, ku frika e njërës palë dhe padurimi i tjetrës i kanë paraprirë polarizimit e tensionimit.

 

Në të tilla rrethana Famagusta qëndron për ne ende, si kujtesë e ngrirë e asaj që ndodh kur një shoqëri rrëshqet në spiralen e ekstremizmit emotiv dhe nuk di të ndalojë as para pikës së vlimit. Famagusta, si një nekropol turistik, nuk është dëshmi vetëm e ndarjes territoriale; ajo është dëshmi e asaj çfarë ndodh kur elitat nuk arrijnë të shohin më tej se zgjedhjet e radhës, duke e kthyer një shtet të tërë në një konflikt të ngrirë. Në perëndimin e diellit, ndërsa rojet turke dëbojnë turistët e vonuar për ta rimbyllur qytetin dhe për ta rikthyer në dorë të shpirtrave të humbur të qytetit, dritaret e saj bosh pasqyrojnë një pyetje që vlen për të gjithë Ballkanin: sa herë duhet të përsëritet historia që të vëmë mend?

Procesi i numërimit të votave në Qendrën e Numërimit në Mitrovicën e Jugut është ndërprerë pas raportimeve për parregullsi serioze.

Numërimi pritet të vazhdojë nesër, pasi situata ka krijuar tension dhe kundërshtime mes komisionerëve dhe vëzhguesve.

Sipas burimeve të mirëinformuara, prokurori Shpëtim Peci kishte dhënë urdhër që numërimi të vazhdojë, por vendimi u kundërshtua menjëherë në vendngjarje.

Pas këtij kundërshtimi, në qendër ka mbërritur edhe kryeprokurori për të vlerësuar situatën nga afër.

Ndërhyrja u bë për shkak të dyshimeve për parregullsi në disa fletëvotime që nuk përputheshin me qendrat përkatëse të votimit.

Pamjet e siguruara tregojnë fletëvotime të dyshimta, ku numrat serikë nuk janë të njëjtë me vendvotimin ku janë gjetur.

Punonjësit në terren raportojnë se janë identifikuar më shumë se njëzet raste të tilla të dyshuara.

Nacionale ka kërkuar sqarime nga Prokuroria, por deri në publikimin e lajmit nuk ka pasur ndonjë reagim zyrtar.

Më herët, përfaqësues të PDK-së në Mitrovicë kanë denoncuar se ka pasur “inxhiniering zgjedhor” të organizuar.

Ata pretendojnë se disa vendvotime janë lëvizur nga një klasë në tjetrën dhe se janë gjetur fletëvotime me numra serikë të ndryshëm.

Sipas deklarimeve nga terreni, deri në këtë fazë janë numëruar rreth tridhjetë e pesë kuti votimi dhe një pjesë e madhe e tyre përmbajnë lëvizje të dyshimta.

Kryesuesi i Qendrës Komunale të Numërimit në Mitrovicë, Jahir Sumiqi, ka thënë se kanë hasur fletëvotime me numra serikë që nuk përputhen dhe se situata tregon për një ndërhyrje të organizuar.

Në optikën e inteligjencave perëndimore, Artyom Sergeyevič Kureyev konsiderohet si një nga arkitektët kryesorë të fushatave globale të dezinformacionit.

Ky oficer i Shërbimit të 5-të të Sigurisë ruse është njeriu me të cilin lidhjet e dyshimta të IFIMES-it, organizatë me bazë në Lublanë, janë më të forta.

Kjo organizatë, e njohur për orientimin e saj pro-rus, ka ndërhyrë për herë të tretë këtë vit në favor të Vetëvendosjes dhe Albin Kurtit.

Dhjetë ditë para balotazhit në Kosovë, IFIMES publikoi një analizë që e favorizonte hapur VV-në dhe e portretizonte Kurtin si lider të preferuar nga Washingtoni.

Raporti sugjeronte se suksesi i komunave varet nga fitoret e VV-së, duke krijuar përshtypjen se vetëm ato zona do të kenë “bereqet”.

Më 29 tetor, IFIMES publikoi raportin e radhës, i cili e paraqet Kurtin si figurë qendrore kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Në raport, Vetëvendosja përshkruhet si e vetmja forcë politike që po sjell konsolidim lokal dhe transformim të mundshëm politik në Kosovë.

Megjithatë, dokumentet reale ndërkombëtare tregojnë të kundërtën: Raporti i Progresit thekson përparim të kufizuar në luftën kundër korrupsionit.

Sipas Komisionit Evropian, Kosova nuk ka ende një strategji të qëndrueshme kundër korrupsionit dhe mungon koherenca në politikat përkatëse.

Po ashtu, raportet e Departamentit të Shtetit gjatë qeverisjes së Kurtit kanë përmendur vazhdimisht “korrupsion serioz qeveritar”.

IFIMES, duke injoruar këto kritika, e portretizon Kurtin si reformator, madje duke pretenduar se ai e ka ndalur zbrazjen demografike të Kosovës.

Kjo bie ndesh me faktet, pasi vetëm në vitin e parë të qeverisjes së tij mbi 42 mijë qytetarë u larguan nga vendi, ndërsa Kosova numëron sot më pak se 1.6 milion banorë.

Elton Ilirjani ka ngritur sërish shqetësimin për gjendjen e këngëtares Parashqevi Simaku, duke thënë se ajo po rrezikon të mbetet përsëri e pastrehë.

Ai deklaroi se në 11 muajt e fundit nuk ka pasur asnjë përmirësim në jetën e artistes, pavarësisht vëmendjes mediatike.

Në intervistën me Blendi Fevziun, Ilirjani tha se Parashqevia nuk po merr trajtimin mjekësor të nevojshëm pas daljes nga spitali.

Sipas tij, gjendja emocionale e artistes është e rënduar, pasi ajo kalon gjithë ditën e izoluar dhe nuk gjen motivim për të vazhduar.

Ilirjani përmendi edhe bindjet e saj të çuditshme, duke thënë se Parashqevia mendon se “inteligjenca artificiale e ka ndarë”, ndonëse ajo realisht është e divorcuar.

Ai theksoi se, përveç fushatës së “GoFundMe” të zhvilluar 11 muaj më parë, këngëtarja nuk ka marrë asnjë ndihmë tjetër konkrete.

Sipas tij, deri tani një person i quajtur Kadri Morina ka paguar akomodimin e saj, por vetëm deri në fund të janarit.

Nga 1 shkurti, sipas Ilirjanit, Parashqevia rrezikon të kthehet në të njëjtën situatë të vështirë, pa strehim dhe pa dokumente.

Ai vuri në dukje se artistes i mungon edhe karta e identitetit, çka e pengon të aplikojë për ndihma ose programe sociale.

Ilirjani tha se përpjekjet e tij personale kanë qenë maksimale, madje ka biseduar edhe me persona që ofruan strehim në Kavajë.

Megjithatë, ai u shpreh se ndihma individuale nuk mjafton dhe se rasti i Parashqevisë kërkon një ndërhyrje të qartë nga institucionet shtetërore.

Sipas Ilirjanit, shteti duhet të ndërhyjë për t’i siguruar artistes trajtim, dokumente identifikimi dhe një zgjidhje afatgjatë të gjendjes së saj.

Një situatë e pazakontë po mbizotëron në botën e reality show-ve shqiptare, veçanërisht për Big Brother VIP Albania.

Pse po mbetet në heshtje një nga formatet më të pritura nga publiku? A është ndarja e Ledion Liços me Sara Hoxhën shkaku i kësaj vonese?

Me datën e nisjes së Big Brother VIP Kosova që po afron, vëmendja e mediave dhe fansave është përqendruar te ky format.

Por, për BBVA, situata është krejt ndryshe.

Edhe pse pritej një njoftim i shpejtë, deri më tani asnjë informacion nuk ka dalë nga produksioni, duke lënë fansat në pasiguri.

Pyetjet janë të shumta: Pse nuk po lajmëron askush datën e nisjes? A është ndarja e përfolur mes Ledionit dhe Sarës arsyeja kryesore për këtë vonesë? Kjo situatë ka krijuar një atmosferë misteri rreth formatit, duke e bërë publikun edhe më kureshtar për të mësuar më shumë.

Le të hedhim një vështrim te ndarja e përfolur.

Burime të besueshme sugjerojnë se marrëdhënia mes Ledionit dhe Sarës ka pësuar një ftohje të dukshme.

Në një festë të organizuar nga “Top Media”, dyshja nuk u panë pranë njëri-tjetrit, duke lënë të kuptohet se ndarja e tyre është e vërtetë.

Edhe pse nuk kemi një datë të saktë për nisjen e BBVA, emrat e shumë personazheve të njohur po qarkullojnë në rrjet si potencialë banorë të këtij edicioni.

Kjo ka krijuar një atmosferë pritjeje dhe spekulimi, ku çdo intervistë e personazheve publike përfshin pyetje rreth mundësisë së pjesëmarrjes në Big Brother.

Fansat e BBVA janë të shqetësuar dhe shpresojnë që në ditët në vijim, produksioni të dalë me një njoftim zyrtar.

Çfarë po ndodh pas dyerve të shtëpisë më të famshme në vend? A është heshtja një strategji për të rritur interesin, apo ka ndodhur diçka më serioze?

Me kalimin e ditëve, tensioni rreth fillimit të BBVA po rritet.

Ndërsa fansat presin me padurim, pyetjet për ndarjen e Ledionit dhe Sarës vazhdojnë të mbeten në ajër.

A do të jetë kjo një pengesë për formatin, apo do të sjellë një dinamikë të re që do të tërheqë më shumë vëmendje?

Ndërsa ne presim për njoftime zyrtare, mbetet të shohim nëse BBVA do të rikthehet me një sezon të ri dhe si do të ndikojë situata personale e dyshes në dinamikën e programit.

Pritjet janë të mëdha, dhe kureshtja për të mësuar më shumë rreth këtij reality show-i është më e fortë se kurrë.

Një tërmet i fuqishëm ka goditur Japoninë të hënën, me magnitudë 5.8 sipas Shërbimit Gjeologjik të Shteteve të Bashkuara. Epiqendra e tërmetit është regjistruar në një thellësi prej rreth 11 kilometrash, duke shkaktuar dridhje të ndjeshme në disa rajone të vendit.

Banorët e zonës janë alarmuar menjëherë pas lëkundjeve, duke dalë me shpejtësi jashtë ndërtesave për t’u mbrojtur. Pavarësisht fuqisë së tërmetit, deri më tani nuk janë raportuar dëme serioze materiale apo viktima.

Autoritetet japoneze kanë vendosur në gatishmëri shërbimet emergjente dhe po monitorojnë nga afër situatën në rast të pasgoditjeve apo rreziqeve të tjera natyrore.

Japonia është një nga vendet më të ekspozuara ndaj tërmeteve në botë, për shkak të pozicionit të saj në zonën e njohur si “Unaza e Zjarrit” në Paqësor. Ky fakt e bën vendin të përgatitur me sisteme të avancuara paralajmërimi dhe ndërhyrjeje të shpejtë.

Sipas ekspertëve, thellësia e tërmetit ka ndikuar që energjia e lëkundjeve të mos shkaktojë dëmtime të mëdha, megjithëse dridhjet janë ndier fuqishëm në disa qytete bregdetare.

Në zonat afër bregdetit, autoritetet kanë bërë thirrje për kujdes të shtuar, duke paralajmëruar për mundësinë e pasgoditjeve dhe rrëshqitjeve të dheut.

Fatmirësisht, deri në orët e para pas tërmetit, nuk është lëshuar asnjë paralajmërim për cunami, megjithëse disa banorë janë këshilluar të qëndrojnë larg vijës bregdetare.

Falë sistemeve të hershme të alarmit dhe ndërgjegjësimit publik, paniku është shmangur në masë të madhe dhe njerëzit kanë reaguar me qetësi.

Megjithatë, ngjarja ka rikthyer kujtimet e rënda të tërmeteve të mëparshme, përfshirë atë të vitit 2011 që shkaktoi tragjedi të mëdha në vend.

Mediet lokale raportojnë se autoritetet po kryejnë inspektime të hollësishme në infrastrukturë, përfshirë ura, rrugë dhe ndërtesa publike, për të siguruar që nuk ka dëme strukturore.

Transporti publik është rihapur me kujdes, ndërsa disa linja trenash u pezulluan përkohësisht për arsye sigurie.

Pas normalizimit të situatës, autoritetet kanë kërkuar që qytetarët të mbeten të kujdesshëm dhe të ndjekin njoftimet zyrtare, pasi pasgoditjet janë ende të mundshme në orët dhe ditët në vijim.

Sali Berisha është përjashtuar për dhjetë ditë nga Kuvendi i Shqipërisë pas deklaratave të tij ndaj ambasadorit të Bashkimit Evropian, Silvio Gonzato. Vendimi është marrë pas një debati të ashpër në seancën plenare, ku opozita dhe mazhoranca u përplasën ashpër. Kryetarja e Kuvendit, Lindita Nikolla, njoftoi se masa ndaj Berishës është marrë për shkak të gjuhës ofenduese dhe të papërshtatshme që ai përdori në adresë të diplomatit evropian.

Berisha, në reagimin e tij, e quajti këtë vendim “akt politik” dhe akuzoi shumicën socialiste për censurë dhe frikë nga e vërteta. Ai tha se nuk do të ndalet së foluri kundër atyre që, sipas tij, mbrojnë korrupsionin dhe shkelin interesat kombëtare të Shqipërisë. Ish-kryeministri theksoi se nuk do ta njohë përjashtimin dhe se do të vazhdojë betejën politike si brenda, ashtu edhe jashtë Kuvendit.

Në fjalën e tij, Berisha kishte kritikuar ashpër ambasadorin Gonzato, duke e akuzuar për qëndrime të njëanshme dhe për ndërhyrje në punët e brendshme të vendit. Këto komente u cilësuan të papranueshme nga shumica e deputetëve, të cilët kërkuan menjëherë ndërhyrjen e kryetares së Kuvendit.

Lindita Nikolla u shpreh se institucionet duhet të ruajnë standardet e komunikimit, veçanërisht në marrëdhëniet me përfaqësuesit e huaj. Ajo tha se gjuha e përdorur nga Berisha bie ndesh me etikën parlamentare dhe me imazhin e Shqipërisë si vend që aspiron anëtarësimin në Bashkimin Evropian.

Pas përjashtimit të tij, grupi parlamentar i Partisë Demokratike reagoi ashpër, duke e quajtur vendimin një përpjekje për të heshtur opozitën. Deputetët opozitarë braktisën sallën e Kuvendit në shenjë proteste dhe kërkuan që masa ndaj Berishës të tërhiqet menjëherë.

Nga ana tjetër, deputetët e Partisë Socialiste mbrojtën vendimin, duke thënë se askush nuk është mbi rregulloren dhe se gjuha fyese ndaj përfaqësuesve të institucioneve ndërkombëtare nuk mund të tolerohet. Sipas tyre, Kuvendi duhet të jetë shembull i respektit dhe komunikimit demokratik.

Kjo ngjarje ka shkaktuar reagime edhe jashtë politikës, ku figura publike dhe analistë kanë ndarë mendime të ndryshme mbi vendimin. Disa e kanë quajtur të drejtë masën disiplinore, ndërsa të tjerë e kanë parë si shenjë të përkeqësimit të lirisë së fjalës në vend.

Berisha, përmes një deklarate në rrjetet sociale, ka përsëritur akuzat ndaj qeverisë, duke thënë se ajo po përdor institucionet për të eliminuar kundërshtarët politikë. Ai shtoi se përjashtimi i tij është dëshmi se mazhoranca ndien frikë nga opozita e vërtetë.

Ambasada e Bashkimit Evropian në Tiranë nuk ka dhënë ende një reagim zyrtar lidhur me rastin, megjithëse burime diplomatike kanë bërë të ditur se Gonzato është në dijeni të deklaratave dhe i ka konsideruar ato si të papërshtatshme.

Në skenën politike shqiptare, ky përjashtim ka ripërhapur tensionet mes qeverisë dhe opozitës, duke sjellë në qendër të vëmendjes raportet e vështira mes institucioneve dhe partnerëve ndërkombëtarë.

Disa deputetë të opozitës kanë paralajmëruar se do të bojkotojnë seancat e ardhshme parlamentare nëse ndaj Berishës nuk hiqet masa disiplinore. Ata kanë kërkuar gjithashtu që Kuvendi të respektojë të drejtën e çdo deputeti për të shprehur lirshëm mendimin e tij politik.

Për momentin, mbetet e paqartë nëse masa ndaj Berishës do të ketë pasoja të mëtejshme politike, por ngjarja ka rritur ndjeshëm tensionet në Kuvend dhe ka hapur një tjetër kapitull përplasjesh në politikën shqiptare.