Jam 29 vjeç dhe ngjarja që po tregoj ndodhi kur familja ime shkoi për herë të parë ta kërkonte dorën e vajzës që doja. Ajo quhej Arta dhe kishim dy vite që njiheshim. Familjet tona ishin tradicionale, prandaj kishim vendosur që krushqia të bëhej me respekt dhe sipas zakonit. Babai im, një burrë shumë krenar, mori me vete disa të afërm dhe u nisëm dymbëdhjetë veta.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Kur mbërritëm, miqtë na pritën në oborr dhe na ftuan në odë. Babai i Artës, 67-vjeçari Shabani, ishte një burrë i qetë dhe fjalëpak. Ai na përshëndeti të gjithëve dhe na uli sipas moshës. Pas pak u sollën kafetë. Biseda filloi me pyetje për familjen, punën dhe planet tona. Unë isha nervoz, por gëzohesha që gjithçka po shkonte mirë.

Kur erdhi koha të flitej për fejesën, babai im u ngrit pak nga vendi dhe tha se kishim ardhur për ta marrë Artën si nuse. Pastaj e mori filxhanin e kafesë, e provoi dhe bëri një fytyrë të pakënaqur. “Këtë kafe nuk e pini dot pa sheqer”, tha. Por në vend që të kërkonte pak sheqer, ai e derdhi kafenë në një vazo pranë derës dhe e vendosi filxhanin bosh mbi tavolinë.

Në fillim nuk e kuptova sa i rëndë ishte ai gjest. Mendova se babai vetëm nuk e kishte pëlqyer kafenë. Por Shabani u ngrit menjëherë. E shikoi filxhanin dhe na tha se biseda kishte përfunduar. “Me njerëz që nuk e respektojnë bukën dhe kafenë e shtëpisë sime, nuk bëj krushqi”, tha. Në odë ra heshtja. Daja im u përpoq ta qetësonte, por Shabani nuk ndryshoi mendje.

Babai im u zemërua dhe tha se një filxhan kafeje nuk mund të ishte arsye për të prishur krushqinë. Shabani iu përgjigj se nuk bëhej fjalë për kafenë, por për mënyrën si sillej njeriu kur diçka nuk i pëlqente. “Nëse sot e hedh kafenë pa më thënë asnjë fjalë, çfarë do të bëni nesër kur vajza ime të gabojë në shtëpinë tuaj?”, e pyeti. Babai im mbeti i heshtur.

U larguam nga shtëpia e miqve pa marrë asnjë përgjigje për fejesën. Gjatë rrugës burrat flisnin me zemërim. Disa thoshin se Shabani kishte reaguar tepër ashpër, ndërsa të tjerët pranonin se babai kishte bërë një veprim të pahijshëm. Unë nuk fola. Më dukej e padrejtë që e ardhmja ime me Artën të varej nga një filxhan kafeje, por e kuptoja edhe arsyen e shqetësimit të babait të saj.

Kur mbërritëm në shtëpi, telefonova Artën. Ajo ishte e mërzitur, por më tha se babai i saj nuk kishte dashur të më fyente. Ai kishte kaluar gjithë jetën duke i mësuar fëmijët që ta respektonin çdo mysafir. Për të, derdhja e kafesë në vazo kishte qenë një përbuzje e mikpritjes. Arta më tregoi se nëna e saj ishte ndier veçanërisht keq, sepse ajo e kishte përgatitur kafenë me kujdes.

Atë mbrëmje bisedova gjatë me babanë. I thashë se nuk doja ta turpëroja, por se veprimi i tij kishte lënduar njerëz që na kishin pritur me respekt. Ai fillimisht këmbënguli se Shabani ishte treguar tepër krenar. Pastaj nëna ime ndërhyri dhe i kujtoi sa shpesh ai vetë zemërohej kur mysafirët nuk e respektonin sofrën tonë. Babai nuk foli për disa minuta. Më në fund pranoi se kishte gabuar.

Të nesërmen u kthyem te miqtë, kësaj here vetëm unë dhe babai. Nuk morëm me vete asnjë krushk tjetër. Babai trokiti në portë dhe i kërkoi Shabanit disa minuta për të folur. Kur u ulëm në odë, ai i kërkoi falje për mënyrën si ishte sjellë. Nuk u përpoq ta justifikonte gabimin. I tha vetëm se kishte harruar për një çast respektin që duhej të tregonte.

Shabani e dëgjoi dhe pastaj buzëqeshi. Na tha se nuk kishte dashur ta prishte krushqinë përfundimisht, por nuk mund të rrinte pa reaguar. Pastaj thirri gruan dhe i kërkoi të sillte kafe. Kur ajo erdhi, babai im e falënderoi dhe e piu filxhanin deri në fund, megjithëse këtë herë kafeja ishte përsëri pa sheqer. Shabani e vuri re dhe filloi të qeshte. “Po tani, mik, a të pëlqeu?”, e pyeti. Babai iu përgjigj se ishte kafeja më e mirë që kishte pirë ndonjëherë.

Pas asaj bisede, krushqia vazhdoi normalisht. Familjet u takuan përsëri dhe caktuam fejesën. Në dasmë, Shabani dhe babai im u ulën pranë njëri-tjetrit dhe bënë shaka për kafenë. Sa herë vinte kamerieri, Shabani e pyeste babanë nëse dëshironte sheqer. Babai qeshte dhe thoshte se prej asaj dite e kishte mësuar ta pinte kafenë siç ia sillnin miqtë.

Sot jam i martuar me Artën dhe marrëdhënia mes familjeve tona është shumë e mirë. Shpesh kujtojmë atë ditë me të qeshura, por mësimi ka mbetur serioz. Kuptova se tradita nuk është vetëm të shkosh me krushq, të ulesh në odë dhe të flasësh për nderin. Është edhe të tregosh respekt me veprime të vogla. Një filxhan kafeje pothuajse na e prishi fejesën, por një kërkimfalje e sinqertë na mësoi të gjithëve më shumë sesa njëqind fjalime për burrërinë.