Jam 41 vjeç dhe jetoj në Shkodër. Nga gjyshi im kam trashëguar një shtëpi të vjetër në një fshat pranë qytetit. Ajo kishte mbetur bosh prej shtatëmbëdhjetë vitesh, që nga vdekja e tij. Çatia ishte dëmtuar dhe oborri ishte mbuluar nga bari. Nuk kisha vendosur nëse duhej ta rinovoja apo ta shisja.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Një ditë më telefonoi një burrë që u prezantua si Selimi, 79 vjeç. Më tha se kishte dëgjuar se shtëpia ishte në emrin tim dhe dëshironte ta blinte. Kur më ofroi njëzet mijë euro, mendova se kishte ngatërruar pronën. Shtëpia ishte shumë e dëmtuar dhe nuk kishte ndonjë vlerë të veçantë tregtare.

E pyeta pse ishte i gatshëm të paguante aq shumë. Ai më tha se kishte arsye personale dhe se nuk dëshironte të fliste në telefon. Nuk më pëlqeu kjo përgjigje. I thashë se nuk kisha ndërmend ta shisja dhe e mbylla bisedën.

Pas disa ditësh më telefonoi fqinja që kujdesej herë pas here për oborrin. Më tha se një plak kishte ardhur disa herë te shtëpia. Nuk kishte hyrë brenda, por rrinte përpara portës dhe shikonte dritaret. U shqetësova dhe vendosa të shkoja vetë në fshat.

E gjeta Selimin ulur në një gur pranë murit të oborrit. Ishte burrë i dobët, me bastun dhe flokë të bardhë. Kur më pa, u ngrit me vështirësi dhe më kërkoi falje që kishte ardhur pa më lajmëruar. I thashë se mund të bisedonim, por se duhej të më tregonte pse ishte aq i interesuar për shtëpinë.

Ai më pyeti nëse gjyshi im quhej Rrustem. Kur i thashë po, sytë iu mbushën me lot. Më tregoi se e kishte njohur në rini, kur të dy punonin në ndërtimtari. Para pesëdhjetë e katër vitesh, Selimi kishte humbur punën dhe kishte mbetur pa strehë me gruan dhe vajzën e vogël.

Gjyshi im i kishte lejuar të jetonin përkohësisht në dy dhomat e pasme të shtëpisë. Nuk u kishte kërkuar qira dhe i kishte ndihmuar të gjenin punë. Familja e Selimit kishte qëndruar aty gati një vit. Më vonë ishin shpërngulur në një qytet tjetër dhe lidhjet mes tyre ishin ndërprerë.

Selimi më tregoi se vajza e tij, e cila sot jetonte jashtë vendit, kishte kaluar aty vitin e parë të jetës. Gruaja e tij, që kishte ndërruar jetë para dy vitesh, e kujtonte shpesh atë shtëpi. Para vdekjes i kishte kërkuar që, nëse kishte mundësi, të kthehej edhe një herë në vendin ku dikush u kishte hapur derën kur nuk kishin asgjë.

E pyeta pse dëshironte ta blinte. Ai tha se nuk kërkonte të fitonte para prej saj. Dëshironte të rinovonte dy dhomat e pasme dhe të vendoste një pllakë të vogël përkujtimore për gjyshin tim dhe gruan e vet. Mendonte se, duke qenë pronar, do të mund ta bënte pa na shqetësuar.

Mbeta i prekur nga historia. Nuk kisha ditur që gjyshi kishte strehuar një familje të tërë. E ftova Selimin të hynte brenda dhe, pasi kontrolluam me kujdes pjesët e sigurta të ndërtesës, ai më tregoi ku kishte qëndruar krevati i vajzës. E mbante mend edhe pemën e vjetër në oborr, që tani ishte tharë.

I thashë se nuk dëshiroja t’ia shisja shtëpinë, por se mund të gjenim një zgjidhje tjetër. Vendosëm të bënim një projekt të vogël për ta restauruar pjesërisht, pasi të vlerësohej gjendja e ndërtesës. Selimi ofroi të kontribuonte, ndërsa unë pranova të mbuloja një pjesë të shpenzimeve. Më vonë erdhi edhe vajza e tij për të parë vendin ku kishte kaluar fëmijërinë e hershme.

Sot shtëpia nuk është më aq e braktisur. Nuk është kthyer në ndonjë ndërtesë luksoze, por dy dhomat e restauruara ruajnë kujtimin e dy familjeve. Në mur kemi vendosur një fotografi të gjyshit dhe një shënim të thjeshtë për mirësinë e tij. Selimi më tha se nuk kishte dashur të blinte mure të vjetra, por të ruante një kujtim. Dhe unë kuptova se gjyshi më kishte lënë një trashëgimi shumë më të madhe se prona.