Jam 42 vjeçe dhe jetoj në Durrës. Prej 18 vitesh jam e martuar me Artanin, i cili është 45 vjeç. Kemi dy fëmijë, një vajzë 16-vjeçare dhe një djalë 12-vjeçar. Nuk kemi pasur një martesë të përsosur, por gjithmonë kemi ditur t’i zgjidhim mosmarrëveshjet. Artani punonte si elektricist, ndërsa unë si shitëse në një dyqan. Mendoja se e njihja burrin tim më mirë se kushdo tjetër, derisa një mbrëmje më tha se dëshironte të divorcoheshim.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Gjithçka kishte filluar disa muaj më parë. Artani ishte bërë më i heshtur dhe shpesh dukej i lodhur. Nuk dilte më me miqtë dhe herë pas here refuzonte të vinte në vizitat familjare. Kur e pyesja çfarë kishte, më thoshte se puna ishte bërë e rëndë. E kisha vënë re edhe që po shkonte shpesh te mjeku, por ai më siguronte se bëhej fjalë për kontrolle të zakonshme. Nuk doja ta bezdisja me pyetje të vazhdueshme.

Një të enjte, pasi fëmijët shkuan të flinin, Artani më kërkoi të uleshim në kuzhinë. Dukej i shqetësuar dhe nuk po më shikonte në sy. Mendova se kishte ndonjë problem në punë. Por ai më tha: “Mimoza, dua të ndahemi. Nuk të dua më.” Për disa sekonda nuk kuptova çfarë po dëgjoja. E pyeta nëse kishte njohur dikë tjetër. Ai mohoi. Kur i kërkova një shpjegim, më tha se ndjenjat e tij kishin ndryshuar dhe se nuk dëshironte të vazhdonte martesën.

Fillova të qaj dhe e pyeta çfarë kisha bërë gabim. Ai më tha se nuk ishte faji im, por nuk më dha asnjë arsye tjetër. Të nesërmen përgatiti një valixhe të vogël dhe u largua, duke thënë se do të qëndronte përkohësisht te një mik. Fëmijëve u shpjeguam se babai kishte nevojë për pak kohë larg shtëpisë. Vajza ime e kuptoi se diçka serioze po ndodhte, ndërsa djali vazhdonte të pyeste kur do të kthehej babai.

Gjatë javës tjetër e telefonova disa herë. Artani përgjigjej shkurt dhe më pyeste vetëm për fëmijët. Unë nuk e kuptoja si mund të ndryshonte gjithçka pas 18 vitesh. Një ditë mendoja se duhej ta lija të largohej, ndërsa ditën tjetër shpresoja se do të kthehej. Më lëndonte veçanërisht fakti që nuk kishte pranuar të bisedonim seriozisht. Nuk po kërkoja që të qëndronte me mua kundër dëshirës së tij, por të paktën meritoja të dija çfarë kishte ndodhur.

Shtatë ditë pas largimit, më telefonoi një infermiere nga spitali rajonal. Më tha se Artani ishte shtruar dhe se kishte kërkuar të më njoftonin. Nuk më dha hollësi për gjendjen e tij, por më siguroi se ishte nën kujdesin e mjekëve. Mora makinën dhe shkova menjëherë. Gjatë gjithë rrugës mendova se mund të kishte pësuar ndonjë aksident. Kur mbërrita, një punonjëse më drejtoi te dhoma ku po qëndronte.

Artani ishte shtrirë në krevat, i zbehtë dhe shumë i lodhur. Kur më pa, filloi të qante. E pyeta çfarë kishte ndodhur dhe pse më kishte fshehur gjithçka. Ai më tregoi se prej disa muajsh kishte marrë vesh se veshkat e tij nuk funksiononin siç duhej. Pas kontrolleve të tjera, mjekët kishin konfirmuar një sëmundje kronike të avancuar të veshkave. Ditët e fundit gjendja ishte përkeqësuar dhe kishte përfunduar në spital, ku po vlerësohej nevoja për dializë.

Mbeta e tronditur. E pyeta pse nuk më kishte treguar që në fillim. Ai uli kokën dhe më tha se kishte parë sa shumë ishte lodhur familja jonë kur nëna ime kishte qenë e sëmurë disa vite më parë. Kishte frikë se mos unë do të kaloja përsëri vite të tëra duke u kujdesur për një njeri me probleme shëndetësore. “Nuk dua të bëhem barrë për ty”, më tha. “Mendova se, nëse të largoja tani, do ta kishe më të lehtë ta vazhdoje jetën pa mua.”

E dëgjova pa folur, por pastaj ndjeva edhe zemërim. I thashë se më kishte lënduar thellë duke më gënjyer dhe duke vendosur i vetëm për martesën tonë. “Ti nuk mund të vendosësh në vendin tim se kë dua dhe sa vështirësi jam e gatshme të përballoj”, i thashë. Artani pranoi se kishte vepruar gabim. Më tregoi se nga frika kishte filluar të mendonte se largimi ishte e vetmja mënyrë për të na mbrojtur. Por tani e kuptonte se vetëm na kishte shkaktuar më shumë dhimbje.

Pas pak erdhi mjeku dhe, me pëlqimin e Artanit, na shpjegoi gjendjen dhe mundësitë e trajtimit. Nuk na premtoi se gjithçka do të ishte e lehtë. Artani kishte nevojë për kujdes të vazhdueshëm dhe kontrolle të rregullta, ndërsa trajtimi do të varej nga ecuria e sëmundjes. Unë i bëra pyetjet që më shqetësonin dhe mbajta shënime. Për herë të parë pas shumë javësh ndjeva se po e përballonim problemin së bashku, në vend që secili të fshihej pas frikës së vet.

Kur Artani doli nga spitali, nuk u sollëm sikur gjithçka ishte kthyer menjëherë në normalitet. Kërkesa e tij për divorc dhe fjalët se nuk më donte më kishin lënë gjurmë. Biseduam gjatë dhe kërkuam edhe këshillim familjar për të mësuar si të flisnim për frikën dhe pasigurinë. Ai u kthye në shtëpi pasi ramë dakord se nuk do të merrnim më vendime të mëdha pa biseduar hapur. Fëmijëve u shpjeguam, sipas moshës së tyre, se babai kishte një problem shëndetësor dhe po trajtohej.

Sot kanë kaluar disa muaj. Artani vazhdon të ndjekë trajtimin e rekomanduar dhe kemi ditë më të mira e ditë më të vështira. Nuk e dimë saktësisht çfarë do të sjellë e ardhmja, por kemi mësuar të mos i fshehim më problemet. Kur e kujtoj mbrëmjen kur më tha se nuk më donte, ende ndiej dhimbje. Por tani e di se pas atyre fjalëve fshihej një njeri i frikësuar, që nuk dinte si të kërkonte ndihmë. Dashuria jonë nuk e shëron sëmundjen, por na jep forcë të përballojmë së bashku atë që na pret. Dhe mbi të gjitha, mësuam se askush nuk duhet ta quajë veten barrë vetëm sepse ka nevojë për kujdes.