Është zënë gjithnjë e më shumë shqetësim nga Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) se jemi përballë fillimit të një gare të re të armatimeve bërthamore, për shkak të dobësimit të mekanizmave të kontrollit dhe shfaqjes së teknologjive të reja që prekin këtë fushë. 
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Raporti i SIPRI-t vë në dukje se fuqitë kryesore po investojnë sërish në armatime strategjike, ndërkohë që normat tradicionale të verifikimeve dhe traktateve ndërkombëtare po minohen nga zhvillimet e fundit teknologjike. 
Në këtë kontekst, përdorimi i zhvillimeve të teknologjisë si inteligjencës artificiale, sistemet autonome, raketat hipersonike dhe sistemet detare me kapacitet bërthamor po ndryshojnë rregullat e lojës — dhe kjo krijon një presion të ri strategjik për intensifikim të arsenaleve. 
SIPRI paralajmëron se kjo garë e re nuk ka vetëm natyrën “klasike” të grumbullimit të bombave bërthamore, por përfshin elementë të rinj: reduktim mënjanë të barrierave për përdorim të shpejtë, shpërndarje më të gjerë të kapaciteteve, dhe potencial të rritur për sulm ose mbrojtje bërthamore. 
Një tjetër pasojë e rëndësishme është se bashkëpunimi ndërkombëtar për çarmatim ose kontroll të armëve bërthamore është bërë më i vështirë — traktatet e vjetra nuk adresojnë risitë teknologjike dhe lëvizjet strategjike që po shohim. 
Në Evropë, për shembull, diskutimet janë intensifikuar rreth rolit që duhet të luajë NATO dhe vetë Bashkimi Europian në garantimin e mbrojtjes bërthamore kolektive — por pa një konsensus të qartë, rritet rreziku që vendet individuale të ndjehen të detyruara të ndjekin rrugë të veçanta. 
Ndërkohë që shtetet përpiqen të modernizojnë kapacitetet e tyre, përfshirë sistemet mbrojtëse nga raketat dhe arsenalet strategjike, SIPRI paralajmëron se kjo ka efektin e dytë: krijon stimul për tjetrin palë që të përgjigjet — të ndjekë rrugën e konkurencës sesa të bashkëpunimit. 
Shpenzimet globale për mbrojtje dhe armatime po regjistrojnë rritje të konsiderueshme dhe kjo përfshin edhe sektorin bërthamor — jo vetëm për furnizim ose ruajtje, por për sistemin e përgatitjes për reagim dhe përdorim të mundshëm. 
Ekspertët theksojnë se një garë e re e armatimeve bërthamore ka pasoja më të gjera sesa thjesht mbledhja e armëve: përfshihet destabilizim strategjik, rritje e tensioneve ndërkombëtare, rreziku i aksidentit bërthamor dhe probleme me kontrollin e shpërndarjes së kapaciteteve. 
Në këtë situatë, SIPRI sugjeron se duhet të forcohen mekanizmat ndërkombëtarë për verifikim, transparencë, dhe dialog strategjik — por paralajmëron se kohës po i ikën: nëse veprimet nuk ndërmerren shpejt, mund të krijohet një “pikë kthesë” ku gara të bëhet shumë më e vështirë për t’u ndaluar. 
Në përfundim, paralajmërimi qëndron në faktin që bota nuk është kthyer në modelin e luftës së ftohtë vetëm për arsye ideologjike, por për arsye teknologjike dhe strategjike — dhe nëse nuk dialogojmë dhe veprojmë, mund të përfundojmë në një fazë të re të rivalitetit bërthamor, me pasoja të paparashikueshme.