Jam 46 vjeçe dhe jetoj në Prishtinë. Nëna ime, 76-vjeçarja Hatixhe, ndërroi jetë pas një sëmundjeje të gjatë. Ishte grua e qetë, e përkushtuar ndaj familjes dhe rrallë fliste për vitet e rinisë. Unë dhe vëllai im mendonim se e njihnim mirë historinë e saj.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Ditën e varrimit u mblodhën të afërmit në shtëpinë tonë. Në oborr kishte njerëz që nuk i kisha parë prej vitesh. Po përgatiteshim për ceremoninë kur një grua e panjohur hyri me nxitim nga porta. Dukej rreth gjashtëdhjetë vjeçe dhe mezi merrte frymë nga ecja.

“Ju lutem, mos e varrosni ende!”, tha ajo me zë të dridhur. Vëllai im u afrua menjëherë dhe e pyeti kush ishte. Gruaja tha se quhej Merita dhe kishte ardhur nga Ferizaj. Pastaj kërkoi të fliste me fëmijët e Hatixhes.

U zemërova, sepse mendova se po na pengonte në një moment shumë të dhimbshëm. Por ajo më kapi lehtë për dore dhe tha se nëna ime i kishte bërë një premtim para tridhjetë vitesh. Nuk dëshironte ta vononte ceremoninë gjatë, vetëm të përmbushte një dëshirë të fundit.

Merita nxori nga çanta një fotografi të vjetër. Në të pashë nënën time shumë më të re, pranë një gruaje që nuk e njihja. Në mes tyre qëndronte një vajzë e vogël. Merita më tregoi se vajza ishte ajo vetë, ndërsa gruaja tjetër ishte nëna e saj.

Para tridhjetë vitesh, familja e Meritës kishte kaluar një periudhë shumë të vështirë. Babai i kishte ndërruar jetë dhe nëna e saj ishte sëmurë rëndë. Hatixhja, që atëherë punonte si rrobaqepëse, i kishte ndihmuar me ushqim, rroba dhe para, pa kërkuar asgjë në këmbim.

Kur nëna e Meritës ndërroi jetë, Hatixhja e kishte marrë vajzën për disa muaj në shtëpinë e saj. E kishte ndihmuar të vazhdonte shkollën derisa të afërmit e saj kishin rregulluar kushtet e jetesës. Merita më tha se pa atë ndihmë ndoshta do ta kishte ndërprerë shkollimin.

Më vonë Merita ishte shpërngulur jashtë vendit dhe lidhjet mes tyre ishin rralluar. Megjithatë, ato flisnin herë pas here në telefon. Hatixhja i kishte kërkuar vetëm një gjë: nëse kishte mundësi, një ditë të vinte ta vizitonte përsëri shtëpinë ku kishte jetuar si fëmijë.

Merita kishte planifikuar të vinte atë muaj, por kishte mësuar për vdekjen e nënës sime gjatë udhëtimit. Ajo kishte sjellë me vete një shami të vogël të qëndisur nga nëna e saj, të cilën Hatixhja e kishte ruajtur dikur dhe ia kishte kthyer si kujtim. Merita dëshironte ta vendoste pranë nënës sime për pak çaste gjatë lamtumirës.

Hoxha e dëgjoi historinë me qetësi. Ai i shpjegoi se ceremonia nuk duhej vonuar pa nevojë, por i dha mundësi Meritës të përshëndetej shkurtimisht. Ajo iu afrua arkivolit, vendosi dorën mbi të dhe falënderoi nënën time për gjithçka kishte bërë. Shaminë e mbajti në dorë si kujtim.

Unë dhe vëllai im mbetëm të emocionuar. Nuk kishim ditur asgjë për këtë pjesë të jetës së nënës. Pas ceremonisë e ftuam Meritën në shtëpi. Ajo na tregoi fotografi të tjera dhe kujtime nga koha kur Hatixhja e kishte ndihmuar. Kuptuam se nëna kishte bërë shumë mirësi për të cilat nuk kishte folur kurrë.

Sot Merita është bërë pjesë e jetës sonë. Flasim shpesh dhe takohemi sa herë ka mundësi. Sa herë kujtoj ditën e varrimit, nuk mendoj vetëm për dhimbjen e humbjes. Mendoj edhe për gruan që erdhi nga larg për të falënderuar nënën time. Atë ditë kuptova se një jetë e mirë lë gjurmë edhe në zemrat e njerëzve që familja mund të mos i njohë kurrë.