-Sherebela është një nga bimët mjekësore më të çmuara që ka shoqëruar njerëzimin prej mijëra vitesh, duke u konsideruar shpesh si “antibiotiku natyror” dhe “ilaçi i shenjtë” i natyrës.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
-Emri i saj shkencor, Salvia officinalis, rrjedh nga fjala latine salvare, që do të thotë “të shpëtosh” ose “të shërosh”, duke e bërë të qartë rolin e saj shërues. Romakët e lashtë e përdornin gjerësisht në trajtime mjekësore, ndërsa faraonët e Egjiptit e përfshinin në përzierjet për balsamim.
-Në Greqinë e lashtë, sherbela përdorej kundër gjakderdhjeve, etheve, gurëve në veshka dhe çrregullimeve menstruale. Ajo kultivohej në pothuajse çdo kopsht, duke u konsideruar si një bimë e shenjtë që shëronte pothuajse çdo sëmundje.
Përdoret kryesisht gjethja e saj, e cila është më e pasura me përbërës aktivë kur bima lulëzon në muajin maj. Ajo është aromatike, me erë karakteristike, dhe përmban vajra esencialë si salviol, pinen, cineol, borneol, kamfor, si edhe tanine, proteina, niseshte dhe minerale të shumta.
Në mjekësinë popullore, sherbela ka pasur përdorime të shumta. Çaji i saj shërben për qetësimin e dhimbjeve të fytit, uljen e inflamacionit, nxjerrjen e mukusit dhe trajtimin e tuberkulozit. Për këtë arsye, ekstrakti i saj është i pranishëm edhe në shumë pasta dhëmbësh.
Ajo ndihmon gjithashtu në shëndetin e aparatit tretës. Çaji i sherbelës është i njohur për qetësimin e diarreve, dhimbjeve të stomakut, reumatizmës dhe podagrës. Përveç kësaj, ka veprim qetësues edhe për çrregullimet nervore.
Studimet moderne kanë treguar se sherbela pengon enzimën acetilkolinesterazë, e cila lidhet me rënien e kujtesës. Prandaj, konsiderohet se ka potencial në lehtësimin e simptomave të demencës dhe Alzheimerit.
Sherebela ka gjithashtu veti të forta antioksiduese, anti-inflamatore dhe antimikrobike. Ajo përdoret edhe në pomada kundër herpesit, ndërsa gjethet e saj të shtypura shërbejnë për qetësimin e pickimeve të insekteve.
Përveçse në mjekësi, sherbela ka një rol të rëndësishëm edhe në kuzhinë. Si erëz, ajo jo vetëm që i jep shije ushqimeve, por ndihmon edhe në tretje, nxit sekretimin e tëmthit dhe zvogëlon gazrat.
Historikisht, edhe figura të mëdha si Karli i Madh e kanë vlerësuar rëndësinë e saj. Ai urdhëroi që në çdo manastir të kultivoheshin mbi 100 bimë medicinale, ku sherbela ishte e para në listë.
Në mjekësinë tradicionale, përdorimi i saj është i gjerë: për forcimin e nervave, pastrimin e gjakut, qetësimin e inflamacionit dhe trajtimin e sëmundjeve të gjëndrave apo dridhjeve.
E thënë shkurt, sherbela është një pasuri natyrore me vlera të jashtëzakonshme shëndetësore, që bashkon traditën e lashtë me zbulimet e sotme shkencore, duke mbetur një nga bimët më të çmuara të botës mjekësore dhe ushqimore.