Juristja e njohur kosovare Xhezide Selimi ka marrë një vendim personal që ka tërhequr vëmendjen e publikut, duke bërë të ditur se dëshiron ta ndryshojë emrin e saj dhe të identifikohet me emrin Zana. Vendimi u bë i ditur gjatë një paraqitjeje të saj në emisionin “Çikat n’Fokus”, ku ajo foli hapur për arsyet që e kanë shtyrë drejt këtij ndryshimi. Bëhet fjalë për një zgjedhje që lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si ajo e percepton identitetin e saj dhe me dëshirën për të mbajtur një emër që, sipas saj, lidhet më shumë me rrënjët shqiptare.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Gjatë bisedës në emision, Selimi shpjegoi se dëshiron të ketë një emër shqiptar dhe jo arab. Kjo deklaratë u bë pjesë qendrore e diskutimit, pasi ndryshimi i emrit për të nuk duket të jetë thjesht një çështje estetike apo një dëshirë e momentit, por një vendim që ajo e lidh me identitetin kulturor. Për juristen, emri është një element që mund të mbartë një kuptim të rëndësishëm rreth mënyrës se si një person dëshiron të prezantohet dhe të identifikohet në shoqëri.

Emri që ajo ka mbajtur deri tani, sipas rrëfimit të saj, ka një lidhje familjare, pasi është trashëguar nga gjyshja. Kjo e bën vendimin edhe më personal, sepse ndryshimi nuk lidhet me dëshirën për të mohuar një pjesë të historisë së saj familjare, por me mënyrën se si ajo dëshiron ta vazhdojë identitetin e saj në të ardhmen. Selimi ka treguar se emri aktual është përtërirë nga gjyshja, duke e bërë të qartë se pas tij ekziston një histori familjare dhe emocionale.

Megjithatë, pavarësisht kësaj lidhjeje me familjen, ajo ka vendosur që tashmë të identifikohet me një emër tjetër. Zgjedhja e saj është Zana, një emër i njohur në traditën shqiptare dhe që në kulturën shqiptare lidhet me figurat mitologjike të zanave. Për Selimin, ky emër duket se përfaqëson më mirë mënyrën se si ajo dëshiron të shfaqë identitetin e saj, duke e lidhur zgjedhjen me atë që ajo e konsideron si rrënjë shqiptare.

Rrëfimi i juristes ka hapur gjithashtu një diskutim më të gjerë rreth kuptimit që njerëzit u japin emrave të tyre. Për shumë persona, emri është një trashëgimi familjare që kalon nga një brez te tjetri, ndërsa për të tjerë ai mund të jetë një pjesë e identitetit që mund të ndryshohet në një moment të caktuar të jetës. Vendimi i Selimit e ka sjellë pikërisht këtë temë në vëmendje, duke bërë që publiku të diskutojë mbi raportin mes emrit, prejardhjes dhe identitetit personal.

Në rastin e saj, zgjedhja është bërë edhe më e komentuar për shkak të mënyrës se si ajo e ka shpjeguar arsyen. Shprehja se dëshiron “emër shqiptar dhe jo arab” ka ngjallur reagime dhe diskutime të ndryshme, pasi prek një temë që në shoqërinë kosovare dhe shqiptare shpesh shoqërohet me debate rreth traditës, historisë dhe ndikimeve kulturore. Megjithatë, në thelb, bëhet fjalë për një vendim që Selimi e ka paraqitur si zgjedhje të saj personale.

Ky rast rikthen në vëmendje edhe faktin se emrat në shoqëritë shqiptare kanë histori të ndryshme dhe janë ndikuar gjatë periudhave të ndryshme nga kultura, tradita dhe rrethana historike. Ka emra të trashëguar brenda familjeve, emra tradicionalë shqiptarë, emra të ardhur përmes ndikimeve të ndryshme kulturore dhe fetare, si dhe emra që janë bërë pjesë e përdorimit të përditshëm ndër breza. Për këtë arsye, një vendim individual për ndryshimin e emrit mund të shihet edhe si një reflektim personal mbi mënyrën se si një person dëshiron ta përkufizojë veten.

Për Xhezide Selimin, ky reflektim duket se ka çuar në zgjedhjen e emrit Zana. Ajo ka vendosur që ky emër të jetë mënyra me të cilën dëshiron të identifikohet, duke e lidhur atë me një ndjenjë më të fortë të përkatësisë shqiptare. Në këtë kuptim, ndryshimi nuk paraqitet thjesht si një ndryshim formal i emrit, por si një zgjedhje që ajo dëshiron ta shoqërojë me një kuptim më të gjerë personal dhe kulturor.

Vendimi ka ngjallur interes edhe për shkak se Selimi nuk e ka fshehur arsyen e saj, por ka zgjedhur të flasë publikisht për të. Në vend që ta trajtonte si një çështje private, ajo e shpjegoi në një program televiziv dhe tregoi se çfarë qëndron pas kësaj zgjedhjeje. Kjo ka bërë që tema të marrë vëmendje në rrjetet sociale dhe në diskutimet publike, ku emri, identiteti dhe prejardhja shpesh bëhen pjesë e debateve të gjera.

Nga ana tjetër, fakti që emri aktual lidhet me gjyshen e saj i jep këtij vendimi një dimension tjetër. Ndryshimi i emrit nuk e fshin historinë që qëndron pas emrit të vjetër dhe as lidhjen familjare që ai përfaqëson. Përkundrazi, Selimi ka treguar se e di dhe e vlerëson këtë prejardhje, por në të njëjtën kohë ka zgjedhur një emër tjetër që sipas saj e përfaqëson më mirë identitetin që dëshiron të mbajë.

Në fund, vendimi i Xhezide Selimit për t’u quajtur Zana ka hapur një diskutim që shkon përtej një emri të vetëm. Ai prek çështje si identiteti personal, trashëgimia familjare, kultura dhe mënyra se si individët zgjedhin të përfaqësohen në shoqëri. Për disa, emri është një pjesë e pandryshueshme e trashëgimisë familjare, ndërsa për të tjerë mund të jetë një zgjedhje personale që mund të riformulohet gjatë jetës.

Pavarësisht reagimeve që mund të shkaktojë kjo zgjedhje, Xhezide Selimi e ka bërë të qartë se dëshiron të identifikohet si Zana dhe se motivi kryesor që ajo ka shprehur është dëshira për një emër që e konsideron shqiptar. Rrëfimi i saj ka rikthyer në qendër të vëmendjes një debat më të gjerë mbi emrat dhe identitetin, duke treguar se edhe një vendim që në pamje të parë duket shumë personal mund të ngjallë diskutime të mëdha kur bëhet publik.