Presidenti i Serbisë ka konfirmuar se vendi ka blerë raketa supersonike CM‑400 nga Kina, duke i përshkruar si armë me fuqi të madhe shkatërruese dhe duke bërë të ditur se ato tani janë pjesë e armatimit të Forcave ajrore serbe. 

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Këto raketa, të cilat Serbia i integron me avionët luftarakë MiG‑29, janë një nga sistemet më të avancuara të këtij lloji që aktualisht shihen në një forcë ajrore në Europë jashtë Rusisë. 

CM‑400 është një raketë supersonike zë‑tokë me domet të konsiderueshëm; sipas disa vlerësimeve teknike, ajo mund të arrijë shpejtësi deri në Mach 4‑5 në fazën finale të fluturimit, gjë që e bën të vështirë interceptimin e saj me sistemet konvencionale të mbrojtjes ajrore. 

Vlerësimet e ekspertëve sugjerojnë se dometi operacional i raketës varion ndoshta ndërmjet 250 dhe 400 kilometra, në varësi të profilit të fluturimit dhe kushteve të tjera, duke i mundësuar Serbisë të godasë objektiva të largëta pa u afruar shumë me zonën e konfliktit. 

Ky armë është quajtur nga disa komentues edhe si “ubojësi i radarëve” apo “killer i S‑400”, për shkak se është projektuar të depërtojë sisteme të avancuara të mbrojtjes ajrore, edhe pse ky epitet është më shumë një term marketingu teknik sesa një përkufizim ushtarak i saktë. 

Ekspertët ushtarakë theksojnë se integrimi i kësaj rakete në avionë luftarakë si MiG‑29 transformon këta aeroplanë nga mjetet e zakonshme të kontrollit ajror në platforma që mund të kryejnë sulme me rreze të largët ndaj objektivave me vlerë strategjike. 

Serbia bëhet kështu një nga pak shtetet jashtë Azisë që zotëron këtë teknologji, pasi ky sistem është përdorur më parë të paktën nga Pakistan, i cili e ka përdorur në konfliktin e vitit 2025 kundër sistemeve të mbrojtjes ajrore të Indisë. 

Integrimi i CM‑400 në flotën ekzistuese të MiG‑29 kërkon modifikime teknike, përfshirë adaptimin e pajisjeve të avionit për të menaxhuar raketat dhe sistemet e tyre të drejtimit, por kjo është arritur sipas sinjaleve nga fotot dhe analizat e para. 

Disa analistë ushtarakë thonë se pranimi i kësaj teknologjie nga ana e Serbisë mund të nxisë një rritje të konkurrencës në armatim në rajon, pasi fqinjët e saj mund të ndihen të detyruar të përmirësojnë kapacitetet e tyre mbrojtëse. 

Nga ana tjetër, zyrtarë të NATO‑s dhe të Bashkimit Evropian kanë bërë thirrje që Serbia të kujdeset për efektet destabilizuese të blerjeve të armatimit dhe ndikimin në marrëdhëniet me vendet fqinje. 

Megjithatë, autoritetet serbe insistojnë se këto raketa i shërbejnë modernizimit të Forcave Ajrore dhe rritjes së kapaciteteve të tyre mbrojtëse, jo si një mjet agresioni kundër fqinjëve. 

Debati rreth ndikimit dhe kërcënimit potencial të këtyre sistemëve raketorë vazhdon të nxisë diskutime të gjera në shtetet e rajonit dhe më gjerë, duke reflektuar një debate më të gjerë global rreth shpërndarjes së teknologjive të avancuara të armëve.