Bashkimi Evropian ka paralajmëruar krijimin e një agjencie të re të inteligjencës që do të vendoset nën drejtimin e Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Kjo nismë ka për qëllim forcimin e mbrojtjes dhe koordinimit të sigurisë në nivel kontinental, në një periudhë me tensione të larta gjeopolitike.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Agjencia e re do të fokusohet në mbledhjen, analizimin dhe shpërndarjen e informacioneve të ndjeshme që lidhen me sigurinë, terrorizmin, spiunazhin dhe kërcënimet hibride. Synimi është që Bashkimi Evropian të ketë një strukturë të centralizuar për inteligjencën, të ngjashme me CIA-n në Shtetet e Bashkuara.
Von der Leyen ka theksuar se kjo është një nevojë urgjente, pasi rreziqet e reja po shfaqen me ritme të shpejta dhe kërkojnë bashkëveprim më të ngushtë mes shteteve anëtare. Ajo shtoi se agjencia do të punojë në mënyrë transparente dhe në përputhje me ligjet për mbrojtjen e të dhënave.
Krijimi i kësaj strukture është parë si një hap drejt autonomisë strategjike të Evropës, në veçanti pas krizave që kanë treguar varësinë e kontinentit nga inteligjenca amerikane. Zyrtarët e BE-së besojnë se Evropa duhet të ketë kapacitetin për të vepruar në mënyrë të pavarur në rast krizash ndërkombëtare.
Në planin e saj të veprimit, Komisioni Evropian parashikon që agjencia të ketë seli në Bruksel dhe të përbëhet nga ekspertë të inteligjencës të përzgjedhur nga vendet anëtare. Struktura do të funksionojë në koordinim të ngushtë me Europolin dhe Shërbimin Evropian të Veprimit të Jashtëm.
Disa vende anëtare, megjithatë, kanë shprehur rezerva rreth ndarjes së informacioneve sensitive, duke ngritur shqetësime për ruajtjen e sovranitetit kombëtar. Për ta, sfida kryesore është gjetja e ekuilibrit mes sigurisë kolektive dhe mbrojtjes së interesave kombëtare.
Von der Leyen u ka kërkuar qeverive që të bashkëpunojnë pa rezerva, duke theksuar se inteligjenca është “linja e parë e mbrojtjes” për Evropën në epokën e kërcënimeve kibernetike dhe manipulimit informativ. Ajo paralajmëroi se vonesat në veprim mund të rrezikojnë sigurinë e përbashkët.
Ekspertë të sigurisë e kanë cilësuar këtë vendim si një hap historik që mund të ndryshojë mënyrën si BE trajton krizën e informacionit dhe operacionet e dezinformimit, sidomos nga aktorë të jashtëm si Rusia dhe Kina.
Në të njëjtën kohë, kritikët kanë ngritur pikëpyetje mbi transparencën e strukturës dhe kontrollin demokratik të saj. Ata paralajmërojnë se një agjenci me fuqi të mëdha mbikëqyrjeje duhet të ketë mekanizma të fortë përgjegjësie dhe kontrolli parlamentar.
Në planin afatgjatë, agjencia pritet të ndihmojë edhe në mbrojtjen e infrastrukturës kritike, përfshirë rrjetet energjetike, telekomunikacionin dhe institucionet financiare, të cilat shpesh janë shënjestër e sulmeve kibernetike.
Burime nga Brukseli kanë bërë të ditur se përgatitjet për themelimin e agjencisë tashmë kanë nisur dhe se drafti i parë i strukturës organizative do të prezantohet para fundit të këtij viti.
Në përfundim, iniciativa e Ursula von der Leyen shihet si pjesë e vizionit të saj për një “Evropë të fortë dhe të mbrojtur”, që nuk mbështetet më vetëm te partnerët transatlantikë, por ndërton sistemin e vet të inteligjencës për të garantuar stabilitetin e kontinentit.