Presidenti turk shprehu se nuk ekziston asnjë provë që Hamas ka mundësi të zotërojë një arsenal bërthamor. Ai theksoi qëndrimin se grupi palestinez nuk përfaqëson një rrezik të tillë përsa i përket armëve masive bërthamore. Deklarata u bë në kuadrin e tensioneve të vazhdueshme në rajonin e Gazës dhe përplasjes midis Izraelit dhe Hamasit.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Erdoğan tha se në fakt, sipas tij, armët e vërteta që përbëjnë kërcënim nuk gjenden tek Hamas, por përkundrazi në duart e Izraelit. Ai u shpreh për armë të fuqishme bërthamore si dhe për sisteme të tjera armatimi të avancuara të cilat, sipas tij, posedohen apo menaxhohen nga Izraeli.
Në këtë kontekst, Erdoğan bëri thirrje që komuniteti ndërkombëtar të shmangë stereotipet dhe perceptimet të cilat akuzojnë automatikisht Hamasin për posedim armësh bërthamore, dhe të nëqyrë realitetin siç ai e sheh atë: dominimin ushtarak të Izraelit në këtë fushë.
Ai po ashtu shtoi se për të qeverisur besueshëm çështjen e armëve bërthamore duhet të merren parasysh faktorë më të gjerë: politika rajonale, balanca fuqish, aleancat ndërkombëtare dhe fabrikimi i armëve të sofistikuara, e jo vetëm të përqendrohemi tek një grup militant si Hamas.
Erdoğan kujtoi që Izraeli nuk e pranon zyrtarisht posedimin e armëve bërthamore, por sipas vlerësimeve ndërkombëtare ai konsiderohet një shtet me kapacitete bërthamore. Kjo, megjithatë, nuk parandalon që presidenti turk të akuzojë Izraelin për përdorimin e avantazheve ushtarake kundër Palestinës dhe Hamasit.
Ai e përshkroi pozitën e Turqisë si pro‑palestineze, duke shprehur solidaritetin me popullin palestinez dhe duke kritikuar atë që e quajti “mosveprimin efektiv” të fuqive botërore për të kontrolluar ose kufizuar kapacitetet ushtarake të Izraelit.
Erdoğan vuri në dukje gjithashtu se akuzat për armë bërthamore ndaj Hamasit mund të përdoren për të justifikuar agresione ose bombardime ndaj Gazës. Sipas tij, kur flitet për Shqipëtarin e armatimit të palës palestineze, shpesh mungon çfarëdo prove konkrete, ndërsa për Izraelin ndodh e kundërta.
Ai sugjeroi se për të arritur drejtësi dhe stabilitet në Lindjen e Mesme, duhet të ekzistojë një qasje transparente dhe e barabartë për të gjithë palët — jo vetëm që të përqendrohemi në Hamasin si aktor i vetëm i konfliktit.
Në fjalimin e tij, Erdoğan gjithashtu bëri apel që fuqitë kryesore, dhe sidomos ata që eksportojnë armë, të ushtrojnë presion mbi Izraelin për t’u përmbajtur nga përdorimi i kapaciteteve ushtarake të tij kundër civilëve në Rripin e Gazës.
Ai tha se Turqia është e gatshme të marrë rol aktiv në ndërmjetësim dhe ndihmë humanitare në atë rajon, por pa përcaktuar se do të përfshihej në veprime ushtarake. Qasja, siç tha ai, duhet të jetë e paanshme dhe e fokusuar në kursimin e jetëve njerëzore.
Në fund, Erdoğan shprehu dëshirën që dialogu ndërkombëtar të përqendrohet në çështjet thelbësore: çarmatimi, ndalimi i përhapjes së armëve bërthamore, dhe sigurimi i të drejtave për palestinezët — dhe jo vetëm në stigmën e “Hamasit me armë bërthamore”. Ky ishte mendimi kryesor i tij në deklaratat që dhanë të kuptohet pikëpamja turke për konfliktin Izrael–Palestinë.
Në këtë mënyrë, argumenti i Erdoganit provoi një tjetër perspektivë në debat: se nuk është domosdoshmërisht Hamas që përbën rrezikun kryesor për armë bërthamore, por shteti izraelit dhe kapacitetet që ai zotëron në mënyrë të paqartë dhe pa transparencë.