Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka marrë një vendim të rëndësishëm që ndalon çdo veprim të deputetëve pas skadimit të afatit për konstituimin e Kuvendit. Ky vendim lidhet me interpretimin e nenit 67 të Kushtetutës dhe i jep qartësi një situate që kishte krijuar paqartësi juridike dhe institucionale.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Në thelb, Gjykata vendosi se pas përfundimit të afatit kushtetues prej 30 ditësh nga certifikimi i rezultateve të zgjedhjeve, nëse Kuvendi nuk konstituohet, deputetët nuk kanë më të drejtë të veprojnë në cilësinë e tyre si përfaqësues të popullit.
Ky vendim u mor pas një kërkese për interpretim kushtetues nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani, lidhur me kompetencat e deputetëve në rrethanat kur konstituimi i Kuvendit dështon brenda afatit kushtetues.
Gjykata Kushtetuese theksoi se Kushtetuta është shumë e qartë në këtë pikë dhe se roli i deputetëve nis vetëm pas betimit të tyre dhe zgjedhjes së kryetarit të Kuvendit. Në të kundërt, mandati i tyre nuk konsiderohet i plotë.
Sipas vendimit, çdo veprim pas këtij afati – përfshirë thirrjen e seancave apo vendime të tjera – është i pavlefshëm dhe jashtë kornizës kushtetuese. Kjo ndalesë shërben për të mbrojtur rendin kushtetues dhe funksionimin e institucioneve demokratike.
Në arsyetimin e saj, Gjykata tha se çdo shtyrje e afateve ose interpretim i lirë nga vetë deputetët do të krijonte precedent të rrezikshëm për funksionimin e shtetit. Prandaj, rregulli është i prerë: nëse Kuvendi nuk konstituohet në kohë, ai shpërndahet automatikisht.
Ky vendim ka pasoja të drejtpërdrejta për rastet kur partitë politike nuk arrijnë të merren vesh për udhëheqjen e Kuvendit. Ai forcon mekanizmat për të shmangur bllokadat politike që mund të paralizojnë jetën institucionale.
Presidentja Osmani, pas publikimit të vendimit, deklaroi se tani ekziston një bazë më e qartë kushtetuese për të vepruar në raste të tilla, duke falënderuar Gjykatën për interpretimin e saj. Ajo shtoi se ky vendim do të ndihmojë në ruajtjen e rendit demokratik.
Nga ana tjetër, ky vendim ka nxitur diskutime në radhët e partive politike, sidomos atyre që kanë përfituar nga shtyrjet e afateve në të kaluarën. Disa zëra kritikë e quajtën vendimin si ndërhyrje në procesin parlamentar, por shumica e juristëve e konsideruan të nevojshëm.
Për analistët politikë, ky është një sinjal se Kushtetuta nuk mund të interpretohet në mënyrë të lirë sipas interesave politike momentale. Shteti i së drejtës, sipas tyre, duhet të bazohet në rregulla të qarta e të zbatueshme.
Gjykata Kushtetuese me këtë vendim synon të vendosë standard më të lartë institucional dhe të ndalë praktikat e deritanishme që lejonin vazhdimësi edhe pas skadimit të afateve. Vendimi është i menjëhershëm dhe detyrues për të gjitha institucionet.