Jam 45 vjeç dhe babai im, 74-vjeçari Isufi, jeton vetëm prej katër vitesh. Nëna ndërroi jetë pas një sëmundjeje dhe që atëherë babai u bë më i heshtur. Gjithë jetën kishte punuar si bujk dhe nuk ishte mësuar të rrinte pa bërë asgjë. Unë e vizitoja disa herë në javë, por shpesh më dukej se kishte diçka që nuk dëshironte të ma tregonte.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Një ditë vura re se çdo të martë pasdite vishej me kostumin e tij të errët. Rruhej me kujdes, pastrohej dhe nisej nga shtëpia në të njëjtën orë. Kur e pyeta ku shkonte, më përgjigjej se kishte një takim me disa burra të moshuar. Nuk më dukej diçka e pazakontë, sepse babai kishte shumë miq. Por më vonë fillova të vë re se kthehej gjithmonë me një çantë të vogël, të cilën e fshihte në dollap.

Një mbrëmje e pyeta nëse kishte ndonjë shqetësim. Ai buzëqeshi dhe tha se gjithçka ishte në rregull. Por kur i përmenda çantën, u bë serioz. Më kërkoi të mos merresha me punët e tij dhe të kujdesesha për familjen time. Më erdhi keq, sepse rrallëherë më fliste në atë mënyrë. Fillova të mendoja se mos kishte marrë ndonjë borxh ose po humbiste para në lojëra fati.

Të martën tjetër vendosa ta ndiqja nga larg. Babai doli nga shtëpia me kostumin e tij të zakonshëm dhe mori rrugën drejt një lagjeje të vjetër. Pas rreth njëzet minutash ecjeje, hyri në një shtëpi me oborr të madh. Nga dritarja dukej një odë e ndriçuar. Pashë disa burra të moshuar që hynin njëri pas tjetrit. Nuk kuptoja çfarë po ndodhte dhe vendosa të trokisja.

Derën ma hapi një burrë me flokë të bardhë. I thashë se po kërkoja babanë. Ai më ftoi brenda. Në odë ishin ulur katërmbëdhjetë burra, shumica mbi gjashtëdhjetë vjeç. Përpara secilit kishte një fletore dhe një laps. Në fund të tavolinës rrinte një grua rreth pesëdhjetë vjeçe, me një libër në dorë. Sapo më pa, babai u skuq dhe e mbylli fletoren.

“Bir, të lutem, mos qesh me mua”, më tha. U afrova dhe e pyeta çfarë po ndodhte. Gruaja u prezantua si mësuese vullnetare. Ajo më tregoi se prej disa muajsh organizonte mësime leximi dhe shkrimi për të moshuarit që nuk kishin pasur mundësi të përfundonin shkollën. Burrat mblidheshin çdo të martë për të ushtruar së bashku. Babai im ishte një nga pjesëmarrësit më të rregullt.

Mbeta i habitur. Babai kishte punuar gjithë jetën dhe dinte të merrej me shumë punë të vështira, por nuk kishte mësuar kurrë të lexonte rrjedhshëm. Kur isha fëmijë, ai më kërkonte t’ia lexoja gazetën dhe të plotësoja formularët. Unë mendoja se thjesht nuk kishte dëshirë të merrej me letra. Nuk e kisha kuptuar se sa shumë e turpëronte kjo gjë. Babai më tregoi se kishte lënë shkollën shumë herët për të ndihmuar familjen.

Pastaj më tha arsyen pse kishte vendosur të fillonte mësimet pikërisht tani. Pas vdekjes së nënës, kishte gjetur disa kartolina që ajo i kishte shkruar gjatë viteve kur ai punonte larg shtëpisë. Deri atëherë ajo ia kishte lexuar gjithmonë me zë. Tani që nuk jetonte më, babai dëshironte të ishte në gjendje t’i lexonte vetë. Nuk donte t’ia kërkonte askujt, sepse i dukej sikur ato fjalë ishin vetëm për të.

Mësuesja më tregoi se babai kishte bërë përparim të madh. Në fillim mezi shkruante emrin, ndërsa tani mund të lexonte fjali të shkurtra. Ai hapi fletoren dhe më tregoi një faqe ku kishte shkruar disa herë emrin e nënës. Pastaj nxori nga çanta një kartolinë të vjetër. Filloi ta lexonte ngadalë, duke ndalur te disa fjalë. Ishte një urim i thjeshtë ditëlindjeje, por zëri iu drodh kur arriti te fundi.

Nuk i mbajta dot lotët. E përqafova dhe i thashë se isha krenar për të. Ai më pyeti nëse nuk më dukej turp që po mësonte të lexonte në moshën 74-vjeçare. I thashë se nuk kishte asgjë për t’u turpëruar dhe se do të doja ta kisha ditur më herët, që ta ndihmoja. Babai buzëqeshi dhe më tha se dëshironte të më surprizonte një ditë duke lexuar vetë një libër.

Nga ajo javë fillova t’ia lehtësoja udhëtimin deri te oda. Nganjëherë e shoqëroja me makinë, por nuk hyja pa më ftuar, sepse e kuptova se ai kishte krijuar një shoqëri të vetën. Në shtëpi i sillja libra me shkronja të mëdha dhe ushtronim bashkë. Pas disa muajsh, babai arriti të lexonte një tregim të shkurtër para nipërve. Fëmijët e duartrokitën dhe ai u emocionua shumë.

Sot babai vazhdon të shkojë në mësimet e së martës. Kostumin e vesh me të njëjtin kujdes si ditën e parë. Por tani nuk e fsheh më çantën dhe as fletoret. Sa herë më kërkon ndihmë për ndonjë fjalë, e ndihmoj me kënaqësi. Dikur mendova se po fshihte diçka të keqe. Në të vërtetë, ai po përpiqej të realizonte një dëshirë që e kishte mbajtur brenda vetes për gjithë jetën: të lexonte me sytë e tij fjalët e gruas që kishte dashur.