Aleksandar Vučić deklaroi se NIS — industria naftës së Serbisë — ka tri mundësi për të “shpëtuar”, por në të njëjtën kohë paralajmëroi se koha për t’i shfrytëzuar ato afatet është e kufizuar dhe se afati i fundit është më 15 janari.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Sipas Vuçiçit, mundësia e parë do të ishte që Shtetet e Bashkuara t’i japin një licencë NIS-it — ose t’i heqin sanksionet — por ai vetë e konsideroi këtë opsion “të pamundur”.
Si alternativë të dytë, ai tha se është më i mundshëm skenari që aksionet ruse në NIS të shiten — pra që pronarët rusë t’ua shesin ato ndonjë kompanie tjetër; Vuçiç ka shprehur shpresë se kjo do të ndodhë.
Por nëse as kjo nuk realizohet, atëherë opsioni i tretë mbetet një ndërhyrje nga shteti: “ne do të duhet të veprojmë si shtet” — domethënë që qeveria serbe të marrë masa për të garantuar funksionimin e NIS-it.
Vuçiç bëri me dije se ky vendim duhet të merret brenda 37 ditësh — duke caktuar datën 15 janar si “afatin e fundit” për të gjetur një zgjidhje për kompaninë.
Ai paralajmëroi se në rast se situata mbetet e pazgjidhur, Serbia mund të përballet me pasoja serioze — si rrezik për furnizimin me karburant për qytetarët dhe ekonominë, dhe me pasoja për sistemin financiar dhe bankar si dhe për vlerësimin e investimeve në vend.
Sipas tij, zgjidhja kërkohet për të ruajtur stabilitetin ekonomik dhe për t’u siguruar që NIS–i të mos shkarkojë numër të madh punonjësish — duke minimizuar ndikimin social dhe ekonomik.
Ai gjithashtu theksoi se “nuk ka zgjatje të afatit” — domethënë se data e 15 janarit është pak a shumë e patjetërsueshme, duke lënë pak hapësirë për vonesa apo negociata shtesë.
Sipas deklaratave, në rast se pronarët rusë të NIS–it e shesin kompaninë, kjo do të jetë mënyra më e besueshme për të shmangur ndërhyrjen shtetërore ose kolapsin ekonomik.
Megjithatë, Vuçiç paralajmëroi se nëse as kjo opsion nuk realizohet — dhe nuk hiqen sanksionet — Serbia mund të jetë e detyruar të ndërhyjë si shtet për të mbrojtur interesat kombëtare dhe ekonomike.
Duke folur në forumin GLOBSEC BELTALKS, ai nënvizoi rëndësinë e zgjidhjes së çështjes përpara fundit të janarit, për të shmangur pasojat negative në furnizimin me energji, stabilitetin financiar dhe besueshmërinë e investimeve në Serbi.
Ai gjithashtu paralajmëroi se sanksionet nga SHBA për NIS — të vendosura sipas tij për shkak të pronësisë ruse të kompanisë — përbëjnë një sfidë serioze për Serbinë dhe se rruga përpara nuk është e lehtë.
Në përmbledhje: Vuçiç ka propozuar tre alternativa për të shpëtuar NIS-in — licencë amerikane, shitje të aksioneve ruse, ose ndërhyrje shtetërore — por i ka vënë në epërsi opsionet që përjashtojnë ndërhyrjen direkte dhe ka vënë datën 15 janar si ultimatum për një zgjidhje. Përtej kësaj date, sipas tij, rruga politike dhe ekonomike për kompaninë dhe vendin mund të jetë e vështirë.