SHBA u ka dhënë aleatëve evropianë një afat deri në vitin 2027 për të marrë përsipër pjesën më të madhe të mbrojtjes konvencionale të NATO-s, një kërkesë që ka shkaktuar shqetësim të thellë në shumë kryeqytete evropiane, të cilat e shohin këtë objektiv si të parealizueshëm.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Sipas raportimeve të Reuters, zyrtarë të Pentagonit kanë njoftuar diplomatët në Uashington se SHBA pret që Evropa të mbajë barrën kryesore të kapaciteteve konvencionale, duke filluar nga inteligjenca deri te sistemet raketore.
Një zyrtar amerikan deklaroi se anëtarë të Kongresit janë të informuar për këtë mesazh dhe kanë shprehur po ashtu shqetësime, ndërsa ende nuk ka një metodë të qartë për matjen e progresit evropian.
Kapacitetet konvencionale përfshijnë ekuipamente jo-bërthamore, si personel ushtarak, armatim dhe sisteme mbrojtjeje, por SHBA nuk ka vendosur kritere të detajuara që duhet të përmbushen.
Mbetet e paqartë nëse afati i vitit 2027 është një vendim i qartë politik i administratës së Donald Trump apo thjesht një qëndrim i disa zyrtarëve të Pentagonit, duke qenë se në Uashington ka debate të forta për rolin e Amerikës në sigurinë e Evropës.
Shumë vende evropiane e konsiderojnë afatin si joreal, duke argumentuar se kontinentit i mungojnë jo vetëm financat, por edhe infrastruktura dhe kapacitetet industriale për të zëvendësuar aftësitë amerikane brenda një periudhe kaq të shkurtër.
Prodhimi i pajisjeve ushtarake ka vonesa të mëdha, ndërsa edhe blerjet nga SHBA nuk përkthehen në dorëzime të shpejta, pasi shumë sisteme të avancuara kërkojnë vite për t’u prodhuar.
Përtej armatimeve, SHBA siguron shërbime të specializuara të inteligjencës dhe vëzhgimit, të cilat nuk mund të zëvendësohen lehtësisht dhe kanë qenë vendimtare në mbështetjen ndaj Ukrainës.
Një zëdhënës i NATO-s deklaroi se vendet evropiane tashmë kanë nisur të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e kontinentit, duke theksuar nevojën për investime të shtuara në mbrojtje, por pa komentuar konkretisht afatin e vitit 2027.
Marrëdhënia mes SHBA-së dhe NATO-s mbetet e ndërlikuar, pasi administrata Trump ka kërkuar vazhdimisht që Evropa të kontribuojë më shumë financiarisht, ndërsa qëndrimet e presidentit për Aleancën kanë qenë të paqëndrueshme.
Gjatë fushatës së vitit 2024, Trump kritikoi ashpër aleatët e NATO-s dhe madje deklaroi se do të “inkurajonte” Vladimir Putinin të sulmonte vendet që nuk kontribuojnë sa duhet për mbrojtjen.
Në samitin e NATO-s në qershor, megjithatë, Trump përshëndeti liderët evropianë për miratimin e një plani amerikan që rrit objektivin e shpenzimeve të mbrojtjes në 5% të PBB-së, ndërsa qëndrimet e tij mbi Rusinë kanë lëvizur mes presionit dhe gatishmërisë për negociata.
Në takimin e fundit të ministrave të Jashtëm të NATO-s, zëvendëssekretari amerikan i Shtetit, Christopher Landau, theksoi se është “e qartë” që aleatët evropianë duhet të marrin më shumë përgjegjësi, duke rikujtuar se kjo kërkesë ka qenë e pranishme në politikën amerikane prej dekadash.