Ushtria e Iran ka përcjellë një mesazh të rrallë publik drejtuar Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izrael, në një moment tensionesh të larta në Lindjen e Mesme. Deklarata është bërë përmes një komunikate zyrtare të shpërndarë nga mediat shtetërore.

Në reagimin e saj, ushtria iraniane thekson se çdo veprim ushtarak kundër territorit apo interesave të vendit do të marrë përgjigje “të menjëhershme dhe proporcionale”, duke paralajmëruar për pasoja serioze në rast përshkallëzimi.

Zyrtarët ushtarakë kanë nënvizuar se kapacitetet mbrojtëse dhe ofensive të Iranit janë në gatishmëri të plotë, duke përmendur zhvillimin e teknologjive raketore dhe sistemeve të avancuara të mbrojtjes ajrore.

Mesazhi është interpretuar nga analistët si një përpjekje për të frenuar veprime të mëtejshme ushtarake dhe për të dërguar sinjal force pa hyrë drejtpërdrejt në konfrontim të hapur.

Në deklaratë theksohet gjithashtu se prania ushtarake amerikane në rajon konsiderohet faktor destabilizues, ndërsa Izraeli përmendet si aktor që, sipas Teheranit, po nxit tensionet.

Autoritetet iraniane kanë bërë thirrje për respektim të sovranitetit dhe për shmangie të çdo veprimi që mund të çojë në konflikt të gjerë rajonal.

Nga ana tjetër, zyrtarë amerikanë kanë reaguar duke riafirmuar angazhimin për mbrojtjen e aleatëve dhe interesave të tyre strategjike në rajon.

Në Izrael, deklarata e ushtrisë iraniane është parë si pjesë e luftës së fjalëve që shoqëron përplasjet indirekte mes palëve, përfshirë operacione kibernetike dhe sulme të kufizuara.

Ekspertët e sigurisë vlerësojnë se mesazhe të tilla publike shërbejnë si mekanizëm presioni dhe paralajmërimi, por edhe si përpjekje për të ruajtur balancën e frikës.

Ndërkohë, tensionet në rajon mbeten të larta, me lëvizje ushtarake dhe gatishmëri të shtuar në disa vende të Lindjes së Mesme.

Diplomacia ndërkombëtare po përpiqet të ulë tonet, me thirrje për dialog dhe përmbajtje nga të gjitha palët e përfshira.

Mesazhi i ushtrisë iraniane shihet si një sinjal i qartë se situata mbetet e brishtë dhe se çdo hap i gabuar mund të ketë pasoja të gjera për stabilitetin rajonal.

Lideri suprem i Iranit, Ali Khamenei, është figura më e fuqishme politike dhe fetare në Iran. Ai mban këtë post që nga viti 1989 dhe ka autoritet të madh mbi ushtrinë, politikën dhe sistemin gjyqësor të vendit.

Marrëdhëniet mes Iranit dhe Shqipëria u tensionuan ndjeshëm pas vendimit të Tiranës për të strehuar mijëra anëtarë të opozitës iraniane.

Këta anëtarë i përkasin organizatës opozitare Mujahedin-e Khalq (MEK), e cila kundërshton regjimin iranian dhe vepron nga jashtë vendit.

Shumica e anëtarëve të MEK-ut u zhvendosën në Shqipëri nga Iraku gjatë viteve 2013–2016, me mbështetjen e Shtetet e Bashkuara dhe vendeve perëndimore.

Ata u vendosën në një kamp në zonën e Manzës pranë Durrësit, ku jetojnë dhe zhvillojnë aktivitetet e tyre politike.

Në janar 2020, gjatë një fjalimi publik, Ali Khamenei kritikoi Shqipërinë dhe e përmendi atë si një vend që sipas tij ndihmon kundërshtarët e regjimit iranian.

Tensionet u rritën edhe më shumë pas një serie sulmesh kibernetike ndaj institucioneve shtetërore shqiptare.

Në vitin 2022, qeveria shqiptare akuzoi zyrtarisht Iranin për organizimin e sulmeve ndaj sistemeve digjitale të shtetit.

Sulmet prekën edhe shërbime publike si platforma qeveritare e-Albania dhe disa sisteme të tjera administrative.

Si reagim ndaj këtyre sulmeve, Shqipëria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin dhe dëboi stafin e ambasadës iraniane nga Tirana.

Ky vendim u mbështet nga partnerët ndërkombëtarë dhe nga aleanca e NATO, ku Shqipëria është anëtare.

Që nga ajo kohë, marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Iranit mbeten të ngrira dhe tensionet diplomatike vazhdojnë ende.

Mjeku dhe deputeti socialist Vasil Llajo ka njoftuar me dhimbje ndarjen nga jeta të nënës së tij, Polikseni Llajo, e cila u shua këtë të enjte në moshën 90-vjeçare.

Në një mesazh publik, Llajo shprehet se nëna e tij ishte një grua që e rriti familjen me përkushtim, punë dhe dashuri të pakushtëzuar, duke lënë pas vlera dhe mësime që do të mbeten gjithmonë të gjalla.

“Dhimbja është e madhe, por mirënjohja për çdo sakrificë dhe çdo moment të ndarë së bashku do të jetë e përjetshme,” shprehet ai.

Sipas njoftimit të familjes, përcjellja për në banesën e fundit do të bëhet nesër, më 28 Nëntor, në Sarandë, në orën 13:00.

Polikseni Llajo ndërroi jetë e rrethuar nga njerëzit e saj të dashur, duke lënë pas kujtime të çmuara për familjen dhe të afërmit.

Pas lajmit të ndarjes nga jeta, ngushëllime të shumta kanë mbërritur nga kolegë, miq dhe qytetarë, të cilët kanë shprehur respektin dhe mbështetjen e tyre për familjen Llajo në këto momente të vështira.

Vasil Llajo ka falënderuar publikisht të gjithë ata që kanë qëndruar pranë familjes, duke theksuar se dashuria dhe përkushtimi i nënës së tij do të mbeten një udhërrëfyes i rëndësishëm për ta edhe në të ardhmen.

Mjeku dhe deputeti socialist Vasil Llajo ka njoftuar me dhimbje ndarjen nga jeta të nënës së tij, Polikseni Llajo, e cila u shua këtë të enjte në moshën 90-vjeçare.

Në një mesazh publik, Llajo shprehet se nëna e tij ishte një grua që e rriti familjen me përkushtim, punë dhe dashuri të pakushtëzuar, duke lënë pas vlera dhe mësime që do të mbeten gjithmonë të gjalla.

“Dhimbja është e madhe, por mirënjohja për çdo sakrificë dhe çdo moment të ndarë së bashku do të jetë e përjetshme,” shprehet ai.

Sipas njoftimit të familjes, përcjellja për në banesën e fundit do të bëhet nesër, më 28 Nëntor, në Sarandë, në orën 13:00.

Polikseni Llajo ndërroi jetë e rrethuar nga njerëzit e saj të dashur, duke lënë pas kujtime të çmuara për familjen dhe të afërmit.

Pas lajmit të ndarjes nga jeta, ngushëllime të shumta kanë mbërritur nga kolegë, miq dhe qytetarë, të cilët kanë shprehur respektin dhe mbështetjen e tyre për familjen Llajo në këto momente të vështira.

Vasil Llajo ka falënderuar publikisht të gjithë ata që kanë qëndruar pranë familjes, duke theksuar se dashuria dhe përkushtimi i nënës së tij do të mbeten një udhërrëfyes i rëndësishëm për ta edhe në të ardhmen.

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, ka bërë një deklaratë të fortë lidhur me zhvillimet e fundit në rajon, duke theksuar se shteti turk nuk do të qëndrojë indiferent përballë kërcënimeve që mund të cenojnë sigurinë e vendit.

Ai theksoi se Turqia është e përgatitur të ndërmarrë çdo hap të nevojshëm për të mbrojtur interesat e saj kombëtare dhe për të garantuar stabilitetin në rajon. Sipas tij, çdo veprim që rrezikon sigurinë e vendit do të marrë përgjigjen e duhur.

Gjatë fjalës së tij, presidenti turk u shpreh se situata në Lindjen e Mesme mbetet shumë e ndjeshme dhe kërkon një qasje të kujdesshme nga të gjitha palët e përfshira.

Ai theksoi gjithashtu se Turqia po ndjek nga afër çdo zhvillim dhe është në komunikim të vazhdueshëm me aleatët e saj për të vlerësuar situatën dhe për të marrë vendimet e duhura.

Erdoğan nënvizoi se stabiliteti rajonal është një prioritet i rëndësishëm për Ankaranë dhe se vendi i tij është i përkushtuar për të kontribuar në ruajtjen e paqes.

Sipas tij, tensionet në rajon nuk duhet të përshkallëzohen më tej, pasi kjo do të kishte pasoja të rënda jo vetëm për vendet e përfshira, por edhe për sigurinë globale.

Presidenti turk shtoi se diplomacia dhe dialogu duhet të jenë rruga kryesore për zgjidhjen e konflikteve, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar.

Ai gjithashtu paralajmëroi se çdo veprim që mund të kërcënojë integritetin territorial të Turqisë ose të aleatëve të saj nuk do të tolerohet.

Në deklaratën e tij, Erdoğan bëri thirrje për maturi dhe përgjegjësi nga të gjitha palët, duke theksuar se situata kërkon vendime të mençura dhe të balancuara.

Presidenti turk theksoi se vendi i tij është i gatshëm të ndërmjetësojë dhe të kontribuojë në uljen e tensioneve në rajon nëse kjo kërkohet.

Ai gjithashtu rikujtoi rolin e rëndësishëm që Turqia ka pasur në shumë procese diplomatike ndërkombëtare dhe gatishmërinë për të vazhduar në këtë drejtim.

Në fund, Erdoğan theksoi se mbrojtja e sigurisë kombëtare dhe stabilitetit rajonal mbetet një nga prioritetet kryesore të politikës së jashtme të Turqisë.

Parlamenti i Shqipërisë pritet të votojë javën e ardhshme një rezolutë të rëndësishme që lidhet me situatën e sigurisë ndërkombëtare dhe tensionet në Lindjen e Mesme.

Lajmi u bë i ditur nga kryeministri Edi Rama gjatë një konference për shtyp të mbajtur sot.

Sipas tij, deputetët do të shqyrtojnë një vendim për ta shpallur Irani si shtet sponsor të terrorizmit.

Në të njëjtën rezolutë parashikohet që edhe Garda Revolucionare Islamike të shpallet organizatë terroriste.

Po ashtu në listë do të përfshihet edhe organizata Hezbollah, e cila prej vitesh është në qendër të debateve ndërkombëtare për aktivitetet e saj.

Kryeministri Rama theksoi se disa vende partnere të Shqipërisë kanë ndërmarrë më parë vendime të ngjashme.

Ai shtoi se edhe Shqipëria synon të rreshtohet me aleatët e saj në këtë çështje të sigurisë globale.

Sipas tij, zhvillimet e fundit në rajon kanë krijuar një situatë të tensionuar që po ndihet në shumë pjesë të botës.

Një nga pasojat më të dukshme është rritja e çmimeve të energjisë dhe sidomos e naftës.

Rama theksoi se kjo krizë po prek ekonomitë në nivel ndërkombëtar.

Qeveria shqiptare po ndjek me vëmendje ndikimin që këto zhvillime mund të kenë edhe në tregun vendas.

Rezoluta pritet të diskutohet dhe të hidhet në votim në seancën e ardhshme të Parlamentit në Shqipëria.

Ja një version i rishkruar në 12 paragrafë:

Kompania investuese e projektit në Zvërnec ka reaguar publikisht pas publikimit të pamjeve filmike ku shfaqet një punonjës i një shoqërie private sigurie duke ushtruar dhunë ndaj një qytetari gjatë protestës së zhvilluar në zonë.

Ngjarja, e cila ka shkaktuar reagime të shumta në opinionin publik dhe në rrjetet sociale, lidhet me momentin kur një protestues është tërhequr me forcë nga punonjësit e sigurisë dhe më pas është goditur fizikisht.

Në deklaratën zyrtare, kompania investuese bën të ditur se kishte kontraktuar një shoqëri sigurie të licencuar nga institucionet shtetërore për të garantuar sigurinë e zonës, e cila sipas saj është pronë private.

Megjithatë, pas shqyrtimit të materialeve filmike të publikuara, drejtuesit e kompanisë kanë arritur në përfundimin se sjellja e punonjësve të sigurisë ka qenë e papranueshme dhe në kundërshtim me standardet që ata kërkojnë të respektohen.

Sipas kompanisë, në asnjë moment shoqëria e sigurisë nuk ka marrë udhëzime për të vepruar në mënyrë që cenon të drejtat e qytetarëve apo që bie ndesh me ligjin.

Në reagim theksohet se ndërhyrja ndaj një protestuesi që ndodhej jashtë kufijve të pronës private nuk mund të justifikohet dhe përbën një veprim të papranueshëm si nga ana morale ashtu edhe nga ajo ligjore.

Për këtë arsye, kompania ka vendosur të ndërpresë menjëherë marrëdhënien kontraktuale me shoqërinë e sigurisë që ishte angazhuar për ruajtjen e zonës.

Drejtuesit e projektit kanë kërkuar ndjesë publike për incidentin, duke e cilësuar atë si një ngjarje të panevojshme që nuk përfaqëson vlerat dhe qëndrimet e investitorëve.

Njëkohësisht, ata u kanë bërë thirrje institucioneve përgjegjëse që të zhvillojnë një hetim të plotë dhe të paanshëm për të zbardhur të gjitha rrethanat e ngjarjes.

Në deklaratë thuhet se kompania do të bashkëpunojë plotësisht me autoritetet dhe do të vendosë në dispozicion çdo informacion të nevojshëm për hetimin.

Kompania ka nënvizuar gjithashtu rëndësinë e marrëdhënieve me komunitetin lokal, duke premtuar se në javët e ardhshme do të intensifikojë komunikimin me banorët e zonës për të adresuar shqetësimet e tyre.

Në fund të reagimit, investitorët kanë shprehur keqardhje edhe për qarkullimin e materialeve që sipas tyre janë të manipuluara dhe që paraqesin në mënyrë të pasaktë projektin, duke theksuar se synimi i tyre është zhvillimi i zonës pa dëmtuar vlerat natyrore dhe mjedisore të Zvërnecit.

Një nga mrekullitë më të njohura natyrore në botë, Deti i Vdekur, po përballet me një krizë të rëndë mjedisore që po shqetëson shkencëtarët dhe organizatat ndërkombëtare. Niveli i ujit po bie vazhdimisht, ndërsa sipërfaqja e tij po zvogëlohet nga viti në vit.

I vendosur mes Jordanisë, Izraelit dhe Bregut Perëndimor, Deti i Vdekur njihet për përqendrimin e lartë të kripës dhe për vetitë e tij unike natyrore. Për dekada me radhë ai ka qenë një destinacion i rëndësishëm turistik dhe një pasuri e veçantë ekologjike.

Sipas ekspertëve, niveli i ujit në Detin e Vdekur po bie mesatarisht me rreth 1.2 metra çdo vit. Ky ritëm konsiderohet alarmant dhe ka ngritur shqetësime serioze për të ardhmen e këtij ekosistemi të rrallë.

Të dhënat tregojnë se gjatë 50 viteve të fundit sipërfaqja e Detit të Vdekur është zvogëluar me rreth një të tretën. Kjo tkurrje ka ndryshuar ndjeshëm peizazhin natyror të zonës dhe ka krijuar probleme të shumta mjedisore.

Një nga arsyet kryesore të kësaj situate është reduktimi i prurjeve nga Lumi Jordan, burimi kryesor që furnizon Detin e Vdekur me ujë të freskët. Sasia e ujit që arrin në det ka rënë ndjeshëm krahasuar me dekadat e mëparshme.

Ndërtimi i digave dhe devijimi i ujit për nevoja bujqësore kanë ndikuar drejtpërdrejt në këtë proces. Uji i lumit përdoret gjithnjë e më shumë për ujitje dhe aktivitete të tjera ekonomike, duke lënë më pak sasi që të derdhet në Detin e Vdekur.

Përveç ndërhyrjeve njerëzore, edhe ndryshimet klimatike po luajnë një rol të rëndësishëm. Temperaturat më të larta dhe periudhat e gjata të thatësirës po rrisin avullimin e ujit dhe po përshpejtojnë rënien e nivelit të detit.

Një tjetër pasojë e kësaj krize është shfaqja e qindra gropave të mëdha në tokë, të njohura si sinkholes. Këto formacione krijohen kur shtresat e kripës shpërbëhen nga ujërat nëntokësore, duke rrezikuar infrastrukturën dhe sigurinë e banorëve.

Ekspertët paralajmërojnë se nëse trendi aktual vazhdon, pasojat për mjedisin do të jenë gjithnjë e më të mëdha. Ekosistemet përreth mund të pësojnë dëme të pakthyeshme, ndërsa turizmi dhe ekonomia lokale mund të përballen me vështirësi serioze.

Për të parandaluar përkeqësimin e situatës, studiuesit propozojnë rikthimin e një pjese të prurjeve të Lumit Jordan drejt Detit të Vdekur. Gjithashtu po shqyrtohen projekte për përdorimin e ujërave të trajtuara dhe burimeve alternative të ujit.

Megjithatë, realizimi i këtyre projekteve mbetet sfidues për shkak të kostove të larta dhe tensioneve politike në rajon. Bashkëpunimi mes vendeve përreth konsiderohet thelbësor për çdo zgjidhje afatgjatë.

Shumë shkencëtarë e cilësojnë situatën si një katastrofë ekologjike në zhvillim. Ata theksojnë se pa masa urgjente dhe të koordinuara, Deti i Vdekur mund të vazhdojë të tkurret, duke humbur gradualisht karakteristikat që e kanë bërë një nga mrekullitë natyrore më të njohura në botë.

Është ndarë nga jeta piktori i njohur shqiptar Koço Ristani, duke lënë pas një trashëgimi të pasur artistike dhe kulturore. Lajmi i hidhur ka prekur familjarët, miqtë, kolegët dhe dashamirësit e artit në mbarë vendin.

Koço Ristani lindi më 8 maj të vitit 1943. Që në moshë të vogël ai tregoi interes dhe talent të veçantë për pikturën, një pasion që do ta shoqëronte gjatë gjithë jetës së tij.

Fëmijëria dhe rinia e tij u karakterizuan nga dashuria për artin dhe krijimtarinë. Ai kalonte orë të tëra duke vizatuar dhe duke eksperimentuar me forma të ndryshme shprehjeje artistike.

Për të zhvilluar më tej talentin e tij, Ristani ndoqi studimet në Liceun Artistik “Jordan Misja”, një nga institucionet më të rëndësishme të arsimit artistik në Shqipëri. Aty ai fitoi njohuritë dhe aftësitë që do ta ndihmonin të ndërtonte një karrierë të suksesshme.

Përveç pikturës, Koço Ristani u dallua edhe si skenograf, kostumograf dhe grafist. Kontributi i tij në këto fusha e bëri një artist shumëdimensional dhe të vlerësuar nga kolegët.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm i veprimtarisë së tij ishte restaurimi i veprave të artit mesjetar. Përmes këtij angazhimi, ai kontribuoi në ruajtjen dhe mbrojtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare.

Gjatë karrierës së tij artistike, Ristani mori pjesë në një numër të madh ekspozitash kombëtare. Veprat e tij tërhoqën vëmendjen e kritikëve dhe publikut për stilin e veçantë dhe mesazhet që përcillnin.

Piktori korçar ishte i njohur për aftësinë e tij në paraqitjen e figurës njerëzore. Ai arrinte të shprehte emocione dhe karaktere përmes një gjuhe artistike të pasur dhe origjinale.

Krijimet e tij nuk mbetën vetëm brenda kufijve të Shqipërisë. Veprat e Koço Ristanit janë ekspozuar edhe në vende të ndryshme të botës, duke përfshirë Rusinë, Suedinë, Gjermaninë, Greqinë dhe Maqedoninë.

Përmes pjesëmarrjes në ekspozita ndërkombëtare, ai kontribuoi në promovimin e artit shqiptar dhe kulturës kombëtare në arenën ndërkombëtare. Punimet e tij u vlerësuan për cilësinë artistike dhe autenticitetin e tyre.

Kolegët dhe miqtë e kujtojnë Koço Ristanin si një njeri të përkushtuar ndaj artit, me një personalitet të qetë dhe frymëzuese. Ai konsiderohej një nga figurat më të rëndësishme të pikturës në Korçë dhe më gjerë.

Me ndarjen e tij nga jeta, arti shqiptar humbet një prej përfaqësuesve të tij më të respektuar. Megjithatë, veprat dhe kontributi i Koço Ristanit do të vazhdojnë të jetojnë, duke frymëzuar brezat e ardhshëm të artistëve dhe dashamirësve të artit.

Ish-presidenti amerikan Bill Clinton është emocionuar deri në lot në një restorant në New York. Ai po darkonte së bashku me Zonjën e Parë në një lokal kur një kamarier shqiptar i afrohet tavolinës dhe i bie në gjunjë për ta falënderuar.

Kamarieri, një emigrant që kishte përjetuar luftën në Kosovë në moshën 16-vjeçare, i tha Clintonit se nëse nuk do të ishte për ndërhyrjen e ushtrisë amerikane, ai nuk do të ishte gjallë sot. Ai rrëfeu se familja e tij kishte pësuar tortura gjatë konfliktit dhe se ai kishte ikur nga lufta pa asnjë drejtim të qartë.

Ish-presidenti dëgjoi me vëmendje historinë prekëse dhe u ndje shumë i prekur. Ai ia shtrëngoi dorën kamarierit dhe nuk arriti të mbante lotët.

Kamarieri, tani 32 vjeç dhe që ka arritur në SHBA në vitin 1999, u shpreh se falë ndërhyrjes amerikane, e autorizuar nga Clinton, forcat serbe u larguan nga Kosova, duke sjellë paqe dhe shpresë për të dhe familjen e tij.

Për shkak të situatës aktuale mbi emigracionin në SHBA, kamarieri kishte frikë të bëhej i njohur publikisht dhe kërkoi që as emri e as fotografia e tij të mos publikoheshin.

Restoranti ku ai punon ka një staf kryesisht shqiptar, dhe pas darkës, Clintonët kaluan kohë duke përshëndetur personelin një nga një me dorë.

Këshilli i Ministrave i Shqipërisë ka miratuar indeksimin e pensioneve në masën 6.4 përqind, një vendim që pritet të ndikojë në llogaritjen e pensioneve të reja nga viti 2026 e në vazhdim.

Sipas vendimit, indeksimi aplikohet për bazën e vlerësuar individuale vjetore të kontributeve të sigurimeve shoqërore, duke përfshirë të gjitha pagat dhe rivlerësimet e tyre deri në vitin 2024.

Ky koeficient i ri do të përdoret për llogaritjen e masës fillestare të pensioneve për qytetarët që fitojnë të drejtën e pensionit duke nisur nga data 1 janar 2026.

Vendimi përcakton gjithashtu se indekset akumulative të pagave për periudhën 1994–2024 do të rillogariten sipas rregullave të përcaktuara në ligjin për sigurimet shoqërore dhe vendimet përkatëse të qeverisë.

Në dokument theksohet se pas aplikimit të indeksimit, baza e pensionit nuk mund të tejkalojë kufijtë e përcaktuar ligjorë, përfshirë trefishin e pagës minimale për periudhat e hershme dhe pagën maksimale të përcaktuar për vitet pas 2002.

Efektet financiare të këtij vendimi do të përfshihen brenda buxhetit vjetor të Instituti i Sigurimeve Shoqërore dhe do të zbatohen vetëm për pensionet e reja që caktohen nga viti 2026.

Qeveria thekson se qëllimi i këtij ndryshimi është përshtatja e pensioneve me zhvillimet ekonomike dhe ruajtja e qëndrueshmërisë së sistemit të sigurimeve shoqërore.

Vendimi hyn në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare dhe do të zbatohet në mënyrë automatike nga institucionet përgjegjëse.