Kriza politike në Kosovë, e cila tashmë ka zgjatur prej kohësh për shkak të vështirësive në formimin e institucioneve, është thelluar edhe më tej me një vendim të ri të Gjykatës Supreme. Kjo gjykatë ka vendosur që ministrat që njëkohësisht janë edhe deputetë nuk kanë të drejtë të nxjerrin akte nënligjore, duke e konsideruar këtë si shkelje të Kushtetutës.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Në qendër të këtij vendimi është një rast konkret që lidhet me Ministrinë e Financave. Më 15 korrik, Gjykata Supreme ka shpallur të paligjshëm një udhëzim administrativ për përdorimin e pajisjeve fiskale, i cili ishte nxjerrë nga ministri në detyrë Hekuran Murati. Ai aktualisht mban edhe postin e deputetit në Kuvendin e Kosovës.
Vendimi i Gjykatës e cilëson aktin e ministrit si të kundërligjshëm dhe në kundërshtim me rregullat kushtetuese të vendit. Ky interpretim ka bërë që situata politike të tensionohet edhe më shumë, në një kohë kur vendi ndodhet në një moment të ndjeshëm institucional.
Reagimet ndaj këtij vendimi nuk kanë munguar. Qeveria në detyrë ka dalë me një qëndrim të qartë dhe e ka cilësuar këtë aktgjykim si arbitrar dhe të pabazuar në ligj. Sipas tyre, interpretimi i Gjykatës bie ndesh me qëndrimin ligjor që ka pasur qeveria deri më tani.
Në reagimin e saj, qeveria ka theksuar se Ligji për Qeverinë nuk përmban ndonjë ndalesë të drejtpërdrejtë që do t’u ndalonte ministrave në detyrë të lëshojnë udhëzime administrative. Sipas këtij interpretimi, akti i ministrit Murati nuk përbënte shkelje të ligjit.
Megjithatë, Gjykata Supreme ka dhënë një interpretim të kundërt, duke mbështetur argumentin se një zyrtar që ushtron funksione të dyfishta – si ministër dhe deputet – bie ndesh me parimin e ndarjes së pushteteve. Ky është një nga elementët që e bën aktin e Muratit të paligjshëm.
Ky vendim mund të ketë pasoja më të gjera për funksionimin e institucioneve të Kosovës. Ai vë në pikëpyetje ligjshmërinë e shumë vendimeve të tjera që mund të jenë marrë nga zyrtarë në pozita të ngjashme. Kjo mund të çojë në anulimin e shumë akteve nënligjore të ngjashme.
Për më tepër, vendimi hap rrugën për ndjekje penale në rastet kur aktet nënligjore konsiderohen të jenë nxjerrë në kundërshtim me Kushtetutën. Kjo ka ngritur alarmin në qarqet politike, të cilat tashmë po përballen me sfida të reja ligjore dhe morale.
Qytetarët dhe organizatat e shoqërisë civile janë duke ndjekur nga afër zhvillimet. Disa prej tyre e kanë mirëpritur këtë vendim si një përpjekje për të vendosur rend kushtetues dhe për të ndarë më qartë kompetencat mes pushteteve. Të tjerë e shohin si ndërhyrje në kompetencat e qeverisë.
Çështja tashmë ka marrë një dimension të thellë institucional. Ajo ka hapur një debat të ri mbi rolin dhe kufijtë e pushtetit ekzekutiv dhe legjislativ në Kosovë, si dhe nevojën për interpretime të qarta dhe të konsoliduara nga institucionet gjyqësore.
Analistët e shohin këtë vendim si një precedent me rëndësi për të ardhmen. Ai mund të ndikojë në mënyrën sesi strukturat e pushtetit në Kosovë do të funksionojnë në të ardhmen, sidomos në rastet e ngjashme ku individët mbajnë funksione të dyfishta.
Në fund, pavarësisht kundërshtimeve, vendimi i Gjykatës Supreme mbetet në fuqi. Ai pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë jo vetëm në politikat fiskale, por edhe në besueshmërinë e institucioneve dhe balancën mes pushteteve në Republikën e Kosovës.