Në tetor të vitit 2024, presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan zhvilloi një vizitë zyrtare në Beograd, ku u takua me presidentin serb Aleksandar Vučić. Gjatë këtij takimi u njoftua një marrëveshje e rëndësishme për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes, që përfshin prodhimin e përbashkët të dronëve ushtarakë.
VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!
Ky zhvillim vjen pas një periudhe tensioni, pasi Turqia kishte furnizuar Kosovën me dronë, gjë që kishte shkaktuar shqetësim dhe reagime të forta nga ana e Serbisë. Tani, përmes kësaj marrëveshjeje, dy vendet po përpiqen të forcojnë lidhjet dhe bashkëpunimin në fushën ushtarake.
Përveç çështjeve ushtarake, gjatë vizitës u nënshkruan edhe njëmbëdhjetë marrëveshje të tjera që përfshijnë fusha të ndryshme, duke përfshirë tregtinë, energjinë, bashkëpunimin rinor dhe menaxhimin e fatkeqësive. Kjo tregon dëshirën e dy vendeve për të zgjeruar marrëdhëniet në fusha të ndryshme.
Presidenti Erdoğan e përshkroi periudhën aktuale si “epokën e artë” të marrëdhënieve turko-serbe, duke vënë në dukje se lidhjet ekonomike dhe politike janë në rritje të ndjeshme dhe se ka potencial për bashkëpunim edhe në hapësirën ajrore.
Në Serbi, kjo marrëveshje u prit me optimizëm nga një pjesë e elitës politike dhe ekonomike, që shohin në Turqinë një partner të fuqishëm që mund të sjellë investime dhe teknologji të avancuar ushtarake.
Megjithatë, në Shqipëri dhe Kosovë, ky bashkëpunim ka ngritur shqetësime serioze. Shumë këtu frikësohen se kjo do të rrisë ndikimin turk në Serbi dhe do të përkeqësojë pozicionin e shqiptarëve në rajon.
Ndikimi i Turqisë në Ballkan është rritur ndjeshëm vitet e fundit, duke shfrytëzuar lidhjet historike dhe kulturore, si dhe interesat gjeostrategjike dhe ekonomike në rajon.
Projekti i prodhimit të përbashkët të dronëve është një sinjal i qartë se Turqia dhe Serbia po tentojnë të krijojnë një bashkëpunim të qëndrueshëm ushtarak, që mund të ndryshojë ekuilibrin ushtarak në Ballkan.
Për më tepër, kjo marrëveshje mund të sjellë teknologji të avancuar ushtarake në Serbi, duke e bërë atë një nga aktorët kryesorë në sektorin e mbrojtjes në rajon.
Në Kosovë dhe Shqipëri, kjo gjë është parë si një sfidë e madhe për sigurinë dhe stabilitetin rajonal, duke ngritur pyetje për rolin e Turqisë dhe ndikimin e saj në konfliktet e mëparshme dhe aktuale.
Megjithëse marrëveshja përmban aspekte ekonomike dhe teknologjike, ajo ka edhe një dimension politik të rëndësishëm, duke reflektuar ambiciet e Turqisë për të zgjeruar ndikimin në Ballkan.
Në fund, mbetet të shihet se si do të zhvillohen marrëdhëniet midis këtyre vendeve dhe si do të ndikojë ky bashkëpunim në paqen dhe stabilitetin në një rajon që historikisht ka pasur shumë sfida.