Jam 52 vjeçe dhe prej 18 vitesh punoj si pastruese. Kam një vajzë të vetme, Sarën, të cilën e kam rritur pothuajse pa ndihmë pas ndarjes nga burri. Kur ajo ishte e vogël, fillova të pastroja hyrje pallatesh dhe zyra. Më vonë gjeta punë të rregullt në një kompani pastrimi. Nuk ka qenë jetë e lehtë, por gjithmonë jam përpjekur që vajzës sime të mos i mungonin gjërat më të rëndësishme.

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Sara ishte nxënëse e mirë dhe vazhdoi studimet në fakultet. Kishte ditë kur unë punoja deri në mbrëmje, ndërsa ajo rrinte duke mësuar në dhomën e saj. Shpesh më thoshte se një ditë do të gjente një punë të mirë dhe nuk do të më linte të lodhesha aq shumë. Kur më tregoi se kishte kaluar provimin e fundit, e përqafova dhe qava nga gëzimi.

Pak javë më vonë më tha se do të organizohej ceremonia e diplomimit. Fillova të përgatitesha menjëherë. Mora një ditë pushimi nga puna dhe bleva një fustan të thjeshtë ngjyrë blu. Nuk ishte i shtrenjtë, por më pëlqente shumë. Rezervova edhe një takim te parukierja. I thashë Sarës se mezi prisja ta shihja duke marrë diplomën. Ajo më buzëqeshi, por nuk u duk aq e gëzuar sa prisja.

Një mbrëmje para diplomimit, Sara erdhi në kuzhinë ndërsa po hekurosja fustanin. U ul përballë meje dhe më tha: “Mami, ndoshta është më mirë të mos vish në ceremoni.” U ndala dhe e pyeta pse. Ajo më tha se do të ishin shumë profesorë dhe familjarë të shoqeve. Pastaj shtoi se disa prej tyre mund të bënin pyetje për punën time.

E pyeta nëse kishte turp që nëna e saj punonte si pastruese. Sara uli kokën dhe më tha se disa shoqe kishin prindër me profesione të njohura. Nuk dëshironte të dëgjonte komente. Më tregoi se një shoqe e kishte pyetur më parë për punën time dhe ajo kishte thënë vetëm se punoja në një kompani. Nuk i kishte treguar çfarë bëja. Ato fjalë më lënduan thellë.

Nuk i bërtita. I thashë se kisha punuar ndershmërisht dhe nuk kisha arsye të turpërohesha. Ajo u përpoq të më shpjegonte se njerëzit shpesh gjykonin pa njohur askënd. Iu përgjigja se pikërisht për këtë arsye nuk duhej t’i pranonte gjykimet e tyre. Pastaj e palosa fustanin dhe e vendosa në dollap. Atë natë fjeta shumë pak. Nuk kisha pritur ndonjë falënderim të madh. Kisha dashur vetëm të isha pranë saj.

Të nesërmen u zgjova herët. Megjithëse e kisha marrë ditën pushim, telefonova përgjegjësen dhe e pyeta nëse mund të shkoja në punë. Më tha se kishte nevojë për ndihmë në një objekt. Veshi uniformën dhe dola nga shtëpia përpara se Sara të zgjohej. Gjatë gjithë mëngjesit mendoja për ceremoninë. Kur pashë orën që shënonte njëmbëdhjetë, e dija se vajza ime ndoshta po priste t’i thërrisnin emrin.

Rreth mesditës, një kolege më pyeti pse isha kaq e heshtur. I tregova se vajza po diplomohej dhe unë nuk kisha shkuar. Ajo më uroi dhe më tha se duhej të isha krenare. Atëherë nuk i mbajta dot lotët. I tregova çfarë kishte ndodhur. Kolegia nuk filloi ta ofendonte Sarën. Më tha se ndonjëherë të rinjtë kanë frikë nga mendimi i të tjerëve dhe nuk e kuptojnë sa rëndë mund t’i lëndojnë njerëzit që i duan.

Kur u ktheva në shtëpi, Sara ishte në dhomën e ndenjjes. Kishte ende rrobat e ceremonisë dhe diploma ndodhej mbi tavolinë. Më tregoi disa fotografi dhe tha se ceremonia kishte qenë e bukur. E urova. Pastaj më pyeti pse nuk e kisha telefonuar. “Ti më kërkove të mos vij”, i thashë. “Mendova se kishe nevojë ta kaloje këtë ditë pa mua.” Ajo nuk foli për disa sekonda.

Sara filloi të qante. Më tha se gjatë ceremonisë kishte parë prindërit e shoqeve duke i përqafuar fëmijët. Më kërkoi falje dhe pranoi se kishte bërë një gabim të madh. E dëgjova, por nuk i thashë menjëherë se gjithçka ishte në rregull. I shpjegova se nuk më kishte lënduar vetëm mungesa ime në ceremoni. Më kishte lënduar fakti që ajo mendonte se puna ime mund t’ia ulte vlerën përpara njerëzve.

Atë mbrëmje Sara më kërkoi të bënim një fotografi së bashku me diplomën. I thashë se nuk doja ta bënim vetëm për të harruar atë që kishte ndodhur. Disa ditë më vonë më ftoi në një darkë të vogël me dy shoqe. Këtë herë më prezantoi pa u ngurruar dhe, kur biseda erdhi te familjet, tregoi hapur se punoja në pastrim dhe e kisha mbështetur gjatë studimeve. Nuk bëri ndonjë fjalim të madh. Thjesht foli për mua pa më fshehur.

Kanë kaluar disa muaj nga diplomimi i Sarës. Ajo po kërkon punë dhe marrëdhënia jonë është përmirësuar, megjithëse nuk e kam harruar plotësisht atë mbrëmje. Unë vazhdoj të punoj si pastruese dhe nuk e fsheh. Nuk ka qenë gjithmonë profesioni që do të kisha zgjedhur, por me atë punë kam mbajtur familjen. Diploma e vajzës më bën krenare, por do të më bëjë edhe më krenare dita kur ajo t’i vlerësojë njerëzit për sjelljen e tyre dhe jo për profesionin.