Ministrja e Arsimit dhe Shkencës së Maqedonisë së Veriut, Vesna Janevska, u përfshi në një debat të tensionuar me gazetarë gjatë një ngjarjeje publike ku u diskutuan ndryshimet e propozuara në ligjin për arsimin e lartë. Ajo insistonte që të gjithë të flisnin në gjuhën maqedonase në vend që të përdornin shqipen gjatë fjalimeve dhe komenteve të tyre, megjithëse në Tetovë shumica e të pranishmëve komunikonin në shqip. 

VAZHDO LEXIMIN ME POSHTE!

Ministrja tha se nuk kishte marrë përkthyes me vete dhe që nuk ishte detyruar ligjërisht të kishte një të tillë, duke theksuar se gjuha maqedonase ishte gjuha zyrtare e shtetit. Gazetarët reaguan duke i thënë se do të duhej të kishte afruar përkthyes për të kuptuar shqipen, por ajo qëndroi në atë pozicion. 

Gjatë këtyre shkëmbimeve, ministrja shtoi se ndjenja e shqetësimit për gjuhën shqipe nuk ishte çështje e saj personale, por ajo përsëriti se interesi kryesor duhet të ishte diskutimi për ligjin e ri të arsimit, jo gjuhët e përdorura. 

Gazetarët tentuan të relativizojnë situatën duke e pyetur atë nëse ligji e detyronte të sillte përkthyes, por ministrja e mohoi këtë dhe tha se në një ngjarje të tillë nuk ishte e nevojshme. Përplasja verbale vijoi për shkak të perceptimit se ajo dëshironte të kufizonte përdorimin e gjuhës shqipe. 

Ministrja e Arsimit nuk është hera e parë që ka qenë në qendër të vëmendjes për çështje që lidhen me gjuhën shqipe apo situata të tjera kulturore, duke nxjerrë debate në publik përtej çështjes aktuale të ligjit të arsimit. 

Kjo ngjarje ka nxitur reagime të ndryshme në opinion publik dhe media, ku disa e shohin sjelljen e ministres si mungesë respekti ndaj përdoruesve të një prej gjuhëve zyrtare të vendit. 

Partia opozitare shqiptare, Bashkimi Demokratik për Integrim, reagoi menjëherë duke u shprehur se deklarimet e ministres ishin nënvlerësuese për gjuhën shqipe dhe për rëndësinë e saj zyrtare në vend. Ata theksuan se shqipja nuk është vetëm gjuhë e komuniteteve, por një gjuhë zyrtare e garantuar në Kushtetutë dhe ligj. 

Sipas këtij reagimi, mospërfillja e statusit zyrtar të shqipes shihet si një relativizim i rëndësisë së saj institucionale dhe si një veprim i papërshtatshëm për një përfaqësues të lartë qeveritar. 

Debati për përdorimin e gjuhës shqipe në institucionet shtetërore ka qenë temë diskutimi edhe në kontekste të tjera në vend, sidomos pas ndryshimeve juridike që kanë rritur rolin e shqipes si gjuhë zyrtare. 

Kjo çështje ka krijuar ndjenja të forta te komuniteti shqiptar dhe ka nxitur diskutime rreth mënyrës se si duhet trajtuar përdorimi i gjuhëve zyrtare në ngjarje publike dhe dokumente shtetërore. 

Disa komentues sugjerojnë që përkthyesit janë një mjet i domosdoshëm për të siguruar komunikim të qartë dhe të drejtë në situata publike ku përdoren gjuhë të ndryshme, sidomos kur bëhet fjalë për debate ligjore apo arsimore. 

Ngjarja në fjalë ka nxjerrë në pah tensionet e vazhdueshme rreth rolit të gjuhës shqipe dhe maqedonase në institucione dhe diskutime publike në Maqedoninë e Veriut, duke rifreskuar debatet për respektimin e barazisë gjuhësore dhe përfaqësimin e komuniteteve të ndryshme në jetën publike.